W artykule niniejszym przedstawiono podstawowe zasady regulujące w polskim systemie prawnym kwestie ubezpieczeń OC pojazdów mechanicznych, a także zwrócono uwagę na nowe rozwiązania ustawowe, które obecnie są przedmiotem prac parlamentu.
Po polskich drogach jeżdżą miliony samochodów, a ilość wypadków drogowych zwiększa się z każdym rokiem. Zwiększają się również szkody, jakie powodują sprawcy wypadków. Gdyby stosować do tych zdarzeń ogólne zasady prawa cywilnego, każdy sprawca wypadku musiałby pokrywać wszystkie szkody w mieniu, jakie wyrządził poprzez spowodowanie wypadku (na mocy przepisów o odpowiedzialności z tytułu czynów niedozwolonych określonych w kodeksie cywilnym, głównie na zasadzie ryzyka, jednakże np. w stosunku do uszkodzenia samochodu po zderzeniu - tylko na zasadzie winy), a także, co pociąga za sobą zwykle znacznie większe koszty, wszelkie szkody na osobie - koszty leczenia, zadośćuczynienie za krzywdę, odszkodowanie, renta. Sprawca wypadku musiałby również pokrywać wszelkie straty, które poniósł poszkodowany przez to, że zdarzył się wypadek - np. wynagrodzenie za czas nieobecności w pracy. Aby nie obciążać sprawców kolizji takimi znacznymi kosztami, ustawodawca wprowadził obowiązek zawierania umów ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej. W ten sposób wszelkie odszkodowania co do zasady będzie pokrywał zakład ubezpieczeń. Ubezpieczenie takie jest obecnie obowiązkowe m.in. dla posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów czy rolników z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Umowy takie zawierają również np. prawnicy, doradcy podatkowi czy biegli rewidenci, którzy również mogą wyrządzić poważne szkody swym klientom przy wykonywaniu swych obowiązków zawodowych. Oczywiście reprezentant praktycznie każdego zawodu może dobrowolnie zawrzeć umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z wykonywaniem zawodu.
Co ważne, jak wyjaśnia Hubert Stoklas z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, osobą zobowiązaną do zawarcia umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest posiadacz pojazdu, który nie musi być jednak jego właścicielem. Osobą tą może być np. leasingobiorca, użytkownik itp. W dużym uproszczeniu można jednak powiedzieć, że w przypadku pojazdów zarejestrowanych na terytorium RP osobą zobowiązaną do zawarcia umowy ubezpieczenia jest posiadacz pojazdu. Natomiast, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w przypadku wprowadzenia do ruchu na drogę publiczną pojazdu niezarejestrowanego lub zarejestrowanego poza granicami RP, osobą zobowiązaną do zawarcia umowy ubezpieczenia OC jest kierujący takim pojazdem (wprowadzający go do ruchu). Opłata za niedopełnienie obowiązku ubezpieczenia dochodzona jest od osoby, która obowiązku tego nie dopełniła, a zatem dochodzona jest z reguły od posiadaczy - właścicieli pojazdów. Jednakże w niektórych przypadkach osobą zobowiązaną do jej uiszczenia może być również kierujący pojazdem.
Podstawowe regulacje dotyczące ubezpieczeń OC pojazdów mechanicznych znaleźć można w ustawie o działalności ubezpieczeniowej oraz rozporządzeniu ministra finansów w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów z 24 marca 2000 r.. Na mocy art. 4 ubezpieczeniami obowiązkowymi jest m. in. ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów. Ogólne warunki takiego ubezpieczenia oraz taryfy i wysokość stawek ubezpieczeniowych określa każdy zakład ubezpieczeń. Jednakże przepisy narzucają wiele rozwiązań, które obowiązkowo są inkorporowane do umowy ubezpieczenia. Oczywiście zastosowanie będą też miały przepisy kodeksu cywilnego, zwłaszcza odnoszące się do obowiązku naprawienia szkody i jej zakresu, a także przepisy dotyczące umowy ubezpieczenia.
Autor: Robert Walczak
www.poradaprawna.pl
Jeżeli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytanie jak również miałeś jakiś problem techniczny związany z korzystaniem serwisu prosimy o
kontakt.
