Niniejszy artykuł jest fragmentem pracy magisterskiej pt. „Oszustwo ubezpieczeniowe” obronionej przeze mnie 26 czerwca 2006r. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego.

Usługi ubezpieczeniowe są bardzo istotnym elementem obrotu gospodarczego, stąd też działalność przeciwko tym instytucjom zakwalifikowano jako przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu. Przedmiotem ochrony omawianego przepisu jest ponadindywidualny interes społeczny, polegający na zapobieżeniu utraty sprawności socjalnej i funkcjonalnej instytucji ubezpieczeniowych, przy czym nie są objęte inne przepisy prawne dotyczące rynku ubezpieczeń, ale reguły prawidłowego funkcjonowania tego rynku.

 Należy pamiętać, iż bezpieczeństwo związane z usługami ubezpieczeniowymi (np. podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) nie stanowi przedmiotu ochrony przepisu art. 298 k.k., gdyż powodowałoby to eliminację lub ograniczenie ryzyka, a w tym przypadku ryzyko stanowi podstawę obrotu gospodarczego[1].

.W art. 298 k.k. ustawodawca dokonał kryminalizacji zachowań stanowiących swoiste przygotowanie do właściwego wyłudzenia odszkodowania, a tym samym osiągnięcia przez sprawcę korzyści majątkowej poprzez rozporządzenie majątkiem przez zakład ubezpieczeń[2]. Celem jest ograniczenie zjawiska polegającego na wyłudzeniu odszkodowania od zakładu ubezpieczeń, a tym samym ochrona przed potencjalną szkodą. Ochrona pozycji i wypłacalność instytucji finansowych zwiększa poczucie bezpieczeństwa wśród ubezpieczonych w zakresie wypłacania im należnego odszkodowania. Ustawodawca wskazuje, że mimo konkurencji pomiędzy towarzystwami ubezpieczeń, ich funkcjonowanie ma być wolne od patologicznych zagrożeń z zewnątrz, przy jednoczesnym ukazaniu, że są to instytucje zaufania publicznego, powołane do realizacji istotnych gospodarczych oraz społecznych funkcji.

         Ustawodawca objął ochroną ubezpieczenia społeczne i gospodarcze, przymusowe lub dobrowolne, zawierana przez osoby fizyczne lub prawne[3].

W pewnym sensie zgadzam się ze stwierdzeniem Z. Niezgody, że „oszustwo ubezpieczeniowe stanowi przykład uproszczonej formy penalizacji (jak np. brak znamienia skutku), zwalnia to organy procesowe od udowadniania rozmiarów szkody, co często wiązało się z wieloma trudnościami. Wszystko to świadczy o wyraźnym preferowaniu interesów firm ubezpieczeniowych nad interesami innych przedsiębiorców. Tym samym ochrona instytucji ubezpieczeniowych staje się coraz skuteczniejsza”[4]. Jednakże można zadać pytanie, dlaczego z tak rozszerzonej ochrony nie korzysta wymiar sprawiedliwości?

Autor: Tomasz Gulla
 

<< wstecz