2003.04.08 wyrok SN IV CKN 53/01
O ile bezwzględnie obowiązujące przepisy nie regulują określonych praw i obowiązków, strony mają, w granicach wynikających z art. 3531 k.c., swobodę ułożenia stosunku prawnego. Strony umowy ubezpieczenia autocasco mogą zatem wprowadzić do treści stosunku umownego środki prawne służące ochronie uprawnionego interesu ubezpieczyciela.

2000.06.16 wyrok SN IV CKN 61/00

Wynikający z umowy ubezpieczenia autocasco obowiązek niezwłocznego zawiadomienia ubezpieczyciela o szkodzie spowodowanej kradzieżą samochodu nie ma na celu spełnienia obowiązków ubezpieczającego wynikających z art. 826 kc.

2000.05.26 wyrok SN I CKN 744/98
Strony umowy ubezpieczenia auto-casco mogą wprowadzić do treści stosunku umownego środki prawne służące ochronie uprawnionego interesu ubezpieczyciela zagrożonego ubezpieczeniem skradzionego samochodu.

2000.03.31 wyrok SN II CKN 783/98
Nie mogą być interpretowane na niekorzyść ubezpieczającego nieprecyzyjne postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco, pozostające w ścisłym związku z przepisami prawa o ruchu drogowym, których znaczenie ustalone zostało dopiero przez Trybunał Konstytucyjny w drodze powszechnie obowiązującej wykładni.

1998.12.02 wyrok SN I CKN 278/98
Treść ogólnych warunków ubezpieczenia auto-casco stanowiących część składową zawartej umowy ubezpieczenia pojazdu powinna być wykładana przy uwzględnieniu dyrektyw zawartych w art. 65 k.c., w tym także istniejących ewentualnie zwyczajów co do zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela przy tym typie ubezpieczenia.

1997.07.16 wyrok s.apel. I ACa 441/97 Wokanda 1998/11/46 w Warszawie
Wypadkiem ubezpieczeniowym skutkującym obowiązek wypłaty odszkodowania w oparciu o umowę stron jest częściowo utrata pojazdu na skutek kradzieży odłączonych w związku z remontem i przeglądem jego części składowych.

1992.09.23 uchwała SN III CZP 105/92 Wokanda 1992/12/5
1. Ważna jest umowa ubezpieczenia auto-casco samochodu zawarta z ubezpieczycielem przez jego samoistnego posiadacza w dobrej wierze.
2. Błąd ubezpieczyciela co do faktu, że ubezpieczony jest właścicielem samochodu, może odpowiednio do okoliczności uzasadnić uchylenie się przez niego od skutków prawnych oświadczenia woli zawarcia umowy auto-casco (art. 84 kc) tylko wówczas, gdy ogólne warunki takiego ubezpieczenia dopuszczają możliwość wstąpienia w stosunek ubezpieczenia jedynie z właścicielem samochodu bądź gdy odpowiednie zastrzeżenie uczyniono w umowie.

1988.04.21 wyrok SN II CR 77/88 OSNC 1990/7-8/104
Państwowy Zakład Ubezpieczeń odpowiada za szkodę wynikłą z udzielenia przez jego pracownika błędnej informacji zainteresowanemu, który wykazuje niewątpliwy zamiar ubezpieczenia pojazdu nie poddanego ustawowemu ubezpieczeniu komunikacyjnemu auto-casco, o możliwości zawarcia dodatkowej umowy ubezpieczenia AC. W takim przypadku PZU odpowiada na zasadach ogólnych za utratę przez poszkodowanego tego, co otrzymałby w razie zawarcia umowy ubezpieczenia.

1984.11.27 uchwała SN III CZP 58/84 OSNC 1985/8/106
Przepisy art. 358 § 1 k.c. oraz § 25 i nast. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 274 ze zm.) nie wyłączają możliwości świadczenia - przez Państwowy Zakład Ubezpieczeń - z tytułu ubezpieczenia auto-casco w bonach towarowych Banku Polska Kasa Opieki SA; świadczenie jednak w tej formie może wchodzić w grę jedynie wówczas, gdy Państwowy Zakład Ubezpieczeń - posiadając odpowiednie zezwolenie Ministra Finansów - przejmie na siebie takie zobowiązanie.

1982.03.19 wyrok SN III CRN 40/82
Współuczestnictwo konieczne zakładu ubezpieczeń, przewidziane w § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.XI.1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych, nie jest aktualne w procesie o naprawienie szkody objętej ubezpieczeniem auto-casco. Przewidziane zaś w § 30 ust. 2 tego rozporządzenia potrącenie udziału własnego posiadacza pojazdu przysługuje, lege non distinquente, zakładowi ubezpieczeń, choćby posiadacz nie zawinił wypadku, którego następstwem jest uszkodzenie pojazdu.

1980.05.12 wyrok SN I CR 110/80
Z treści przepisu § 25 rozporz. Rady Ministrów z dnia 28.XI.1974 r. w sprawie obow. ubezp. komunikacyjnego (Dz. U. Nr 46, poz. 274 z późn. zm.) wynika, że odszkodowanie ubezpieczeniowe, określone w zd. drugim § 25, przysługuje posiadaczowi uszkodzonego pojazdu z daty wypadku, jeżeli podjął się naprawy pojazdu, odszkodowanie to nieprzysługuje natomiast w przypadku zbycia uszkodzonego pojazdu przed jego naprawą, skoro posiadacz pojazdu nie podjął jego naprawy, jak również nie przysługuje nabywcy, skoro nie był posiadaczem pojazdu w dacie wypadku.
Posiadacz pojazdu, który dokonał jego naprawy i któremu przysługuje na tej podstawie odszkodowanie ubezpieczeniowe z § 25 zd. drugie rozporz., może, zbywając naprawiony pojazd, dokonać przelewu swej wierzytelności na zbywcę (art. 509 i nast. k.c.). Bezskuteczny natomiast byłby przelew wierzytelności z tytułu odszkodowania ubezpieczeniowego wraz ze zbyciem pojazdu przed jego naprawą, posiadacz bowiem uszkodzonego pojazdu, nie podejmując jego naprawy, nie nabył w ogóle wierzytelności, określonej w zd. drugim § 25 powołanego rozporządzenia.

1979.08.14 postanow. SN I CZ 82/79
Współuczestnictwo konieczne PZU przewidziane w § 20 ust. 3 rozporządzenia z dnia 28.XI.1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 274 z późn. zm.) odnosi się do roszczeń z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, a nie z tytułu ubezpieczenia auto-casco.

1977.09.09 wyrok SN II CR 304/77 OSNC 1978/7/111

Współwłaściciel samochodu, będący współposiadaczem samoistnym, chociaż nie wymieniony w dowodzie rejestracyjnym, ma w stosunku do ubezpieczyciela roszczenie o odszkodowanie za zniszczony w wypadku samochód z tytułu ubezpieczenia auto-casco.

1995.02.23 uchwała SN III CZP 10/95 OSNC 1995/6/89
Postanowienie § 15 ust. 2 pkt 3 ogólnych warunków ubezpieczenia auto-casco, zatwierdzonych uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. nr UZ 98/92 z dnia 4 września 1992 r., stanowiące, że odpowiedzialność PZU kończy się w razie nieopłacenia kolejnej raty składki z upływem terminu płatności raty składki określonego w dokumencie ubezpieczenia nie jest sprzeczne z przepisami kodeksu cywilnego dotyczącymi umowy ubezpieczenia.

1992.10.28 wyrok s.apel. I ACr 432/92 OSA 1993/3/19 w Gdańsku
W razie niezapłacenia raty składki, ubezpieczycielowi służy jedynie roszczenie o zapłatę takiej raty składki, natomiast nie ma miejsca skutek dalej idący w postaci wygaśnięcia umowy ubezpieczeniowej, chyba że co innego wynika z umowy ubezpieczeniowej.

2004.09.08 wyrok SN IV CK 615/03 M.Prawn. 2004/19/872
Nie tylko w sytuacji, gdy wypłata odszkodowania za uszkodzone auto się przeciąga przysługuje poszkodowanemu refundacja kosztów wynajęcia pojazdu zamiennego. Przeznaczenie auta do kasacji nie przesądza o tym, że ubezpieczony nie może wynająć pojazdu zamiennego. Stwierdzenie zasadności takiego działania zależy od okoliczność i sprawy, a w szczególności od tego czy ubezpieczonego stać na kupno samochodu przed wypłatą odszkodowania.

2002.04.25 wyrok SN I CKN 1466/99 OSNC 2003/5/64
Jeżeli z treści umowy ubezpieczenia autocasco nie wynika nic innego, ubezpieczony, który nabywa autoryzowane części samochodowe potrzebne do naprawy uszkodzonego w wypadku pojazdu, nie ma obowiązku poszukiwania sprzedawcy oferującego je najtaniej. Możliwe jest przypisanie ubezpieczonemu naruszenia, wynikającego z art. 354 § 2 k.c., obowiązku współpracy z dłużnikiem, jeżeli świadomie lub przez niedbalstwo kupił części droższe.

1997.01.29 wyrok s.apel. I ACa 59/96 OSA 1997/6/37 w Łodzi
glosa krytyczna: Szyszka P. PS 1998/11-12/192 
W przypadku opóźnienia w wypłacie odszkodowania za szkodę w mieniu objętym umową ubezpieczenia, ubezpieczającemu nie przysługuje w stosunku do ubezpieczyciela żądanie wyrównania na podstawie art. 471 k.c. w związku z art. 361 § 1 k.c. utraconych w okresie opóźnienia korzyści, w postaci zysku jaki rzecz ubezpieczona przyniosła ubezpieczającemu.

1993.07.20 wyrok s.apel. I ACr 443/93 Wokanda 1994/3/42 w Gdańsku
Żaden przepis prawa, ani postanowienie umowy ubezpieczenia autocasco nie przewiduje jako niezbędnego warunku wypłaty odszkodowania przedstawienia przez ubezpieczającego postanowienia o umorzeniu śledztwa wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa z art. 208 kk w zbiegu art. 203 § 2[1] kk w związku z art. 10 § 2 kk.

1974.07.09 wyrok SN I CR 214/74
Odsetki za opóźnienie w zapłacie świadczenia z tytułu ubezpieczenia należą się powodowi od dnia, w którym pozw. PZU miał obowiązek wypłacić powodowi odszkodowanie. W myśl art. 481 § 1 k.c. odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego biegną od dnia wymagalności długu. Termin wypłaty odszkodowania przez PZU ustał określony w stanowiących część umowy - Ogólnych warunkach ubezpieczenia odszkodowań pojazdów samochodowych (auto-casco) jednostek gospodarki nieuspołecznionej (zatwierdzonych decyzją Ministra Finansów Nr BP/RMU/6001/282/67 z dn. 23.XII.1967 r., a przeto brak było podstaw do przyjęcia w myśl art. 455 k.c., że świadczenie to winno było być spełnione po wezwaniu dłużnika pozwem do jego wykonania. Według § 17 w/w Ogólnych warunków PZU obowiązany jest - stosownie do ust. 1 § 17 - wypłacić odszkodowanie w terminie dni trzydziestu licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku - stosownie do ust. 2 § 17 - jeżeli w powyższym terminie wyjaśnienie okoliczności konieczne dla ustalenia odpowiedzialności PZU lub wysokości odszkodowania albo upoważnienie ubezpieczającego do odbioru odszkodowania okazało się niemożliwe - w ciągu czternastu dni od daty wyjaśnienia tych okoliczności, przy czym stosownie do ust. 3 § 17 - jeżeli PZU uznaje zasadę swej odpowiedzalności - obowiązany jest zapłacić w terminie przewidzianym w ust. 1 § 17 bezsporną część odszkodowania.

1984.08.02 wyrok SN I CR 235/84
Stosownie do treści § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 28.XI.1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych, obowiązkowemu ubezpieczeniu komunikacyjnemu podlegają zarejestrowane pojazdy samochodowe będące w posiadaniu osób fizycznych i jednostek gospodarki nie uspołecznionej o trwaniu ubezpieczenia komunikacyjnego decyduje zatem fakt zarejestrowania pojazdu, a nie jego eksploatacji. Nawet uszkodzony samochód korzysta z ochrony ubezpieczeniowej w przypadku jego pożaru, czy wybuchu, nagłego działania czynnika termicznego i chemicznego, kradzieży pojazdu lub jego części (§ 22 ust. 2 rozporz. R.M. z dnia 28.XI.1974 r.). Zarejestrowanie samochodu przez okres trwania jego naprawy nie daje podstawy do zwrócenia składki ubezpieczeniowej tytułem odszkodowania w związku z wypadkiem komunikacyjnym.

1983.08.11 wyrok SN II CR 235/83 OSNC 1984/5/76
przegląd orzeczn.: Ławrynowicz J. NP 1985/6/75
Pojazd samochodowy, zaopatrzony w pozwolenie czasowe i tablice ze znakami próbnymi, przez czas w nim oznaczony jest - z mocą wiążącą dla zakładu ubezpieczeń - pojazdem zarejestrowanym (§ 132 ust. 1 pkt 2, § 137, § 145 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych - Dz. U. Nr 27, poz. 183 ze zm.) w rozumieniu § 1 ust. 1 pkt 3 i § 22 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 274 ze zm.), chyba że decyzja o dopuszczeniu go na ten czas do ruchu na drogach publicznych została następnie uchylona przez właściwy organ administracji państwowej.

1980.07.16 wyrok SN III CRZ 114/80
Nie jest zarejestrowany w rozumieniu par. 1 ust. 1 pkt 3 i par. 22 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych i nie jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem auto-casco wyrejestrowany pojazd samochodowy, którego nabywca nie dopełnił w terminie 14 dni obowiązku ponownej rejestracji par. 139 ust. 1 i 140 ust. 1 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz.U. Nr 27, poz. 183 z pozn. zm.).

2002.06.20 wyrok SN IV CKN 1131/00
Zakład ubezpieczeń jest odpowiedzialny za szkody spowodowane kradzieżą samochodu, jeżeli w chwili zawierania umowy ubezpieczenia, a także jeszcze w chwili kradzieży, ubezpieczony działał w uzasadnionym przekonaniu, że jest właścicielem pojazdu. Dla istnienia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń nie ma znaczenia, iż w późniejszym terminie okazało się, że ubezpieczony był tylko samoistnym posiadaczem takiego samochodu i nie nabył jeszcze jego własności.

1994.11.30 postanow. s.apel. II AKz 418/94 KZS 1994/12/12 w Krakowie
Orzeczenie o wydaniu dowodu rzeczowego uprawnionej osobie (art. 199 kpk) nie ogranicza cywilnoprawnych roszczeń innych osób do tej rzeczy bądź nakładów na nią poczynionych.

1994.10.18 wyrok SN I CRN 98/94
1. Nabycie własności rzeczy ruchomej zbytej przez osobę nieuprawnioną jest unormowane w przepisach art. 169 kc. Wprawdzie w przepisie § 2 tego artykułu, dotyczącym nabycia między innymi własności rzeczy skradzionej, wymaga się poza przeniesieniem posiadania na nabywcę oraz dobrą wiarę nabywcy spełnienia dodatkowej przesłanki w postaci upływu trzech lat, takiego samego jak przewidziany w art. 174 kc, ale jest to szczególny termin ustawowy o charakterze terminu prekluzyjnego, a nie termin zasiedzenia.
2. Warunkiem ochrony ubezpieczeniowej AC jest dobra wiara samoistnego posiadacza rzeczy ubezpieczonej aż do momentu utraty tej rzeczy.

1993.04.30 uchwała SN III CZP 41/93 OSNC 1993/10/179
Nabywca skradzionego samochodu, który przed nastąpieniem zdarzenia wywołującego szkodę, stał się jego posiadaczem w złej wierze i nie powiadomił o tym zakładu ubezpieczeń, nie ma uprawnienia do świadczenia z umowy ubezpieczenia auto-casco.

1993.03.31 uchwała SN III CZP 1/93 OSNC 1993/10/170
7 sędziów
glosa krytyczna: Marek W. PPH 1994/1/23
Ubezpieczającemu przysługuje od ubezpieczyciela - z umowy ubezpieczenia auto-casco - odszkodowanie także wówczas, gdy w chwili utraty nabytego w dobrej wierze, uprzednio skradzionego pojazdu nie uzyskał prawa własności na podstawie art. 169 § 2 k.c., chyba że co innego wynika z umowy.

1992.08.07 uchwała SN III CZP 93/92 OSP 1993/9/180
glosa aprobująca: Pazdan J. OSP 1993/9/180 
Okoliczność, że ubezpieczający, który nabył w dobrej wierze od osoby nieuprawnionej skradziony pojazd i nie uzyskał jeszcze prawa jego własności (art. 169 § 2 k.c.), nie powoduje nieważności umowy ubezpieczenia autocasco tego pojazdu zawartej z Państwowym Zakładem Ubezpieczeń Spółka Akcyjna na podstawie ustalonych przez ten Zakład ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco obowiązujących w dniu 1 października 1990.

1992.07.08 uchwała SN III CZP 80/92 OSNC 1993/1-2/14
glosa krytyczna: Komosa T. Krauss J. PPH 1992/2/24 
Ubezpieczającemu, który zawarł umowę ubezpieczenia auto-casco, przysługuje od zakładu ubezpieczeń odszkodowanie za utracony pojazd także wówczas, gdy okaże się, że wskutek nabycia w dobrej wierze od osoby nieuprawnionej wcześniej już skradzionego pojazdu, w chwili utraty pojazdu nie uzyskał on jeszcze prawa własności na podstawie art. 169 § zd. 1 k.c.

1992.02.26 wyrok s.apel. I ACr 25/92 OSA 1992/10/70 w Łodzi
I. Brak statusu właściciela po stronie powoda nie skutkuje nieważności umowy ubezpieczenia, jeżeli ubezpieczającemu nie można zarzucić złej wiary. Powód uważał się za właściciela i jako taki wyraził wolę zawarcia umowy.
II. Zawarcie (...) umowy ubezpieczenia auto-casco wyłącznie w oparciu o ważny dowód rejestracyjny pojazdu, bez sprawdzenia dokumentów żródłowych, bez próby uzyskania informacji z instytucji prowadzącej rejestr samochodów skradzinych, uznać należy za ryzyko działalności ubezpieczyciela, a odmowa wypłaty odszkodowania jest przerzuceniem tego ryzyka na ubezpieczającego.

1994.12.20 wyrok s.apel. I ACr 459/94 OSA 1995/5/32 w Poznaniu
Oddanie szybkiego zachodniego pojazdu do prowadzenia osobie użytkującej na co dzień Fiata 126p, a więc o znacznie niższych parametrach technicznych, na dodatek w warunkach nocnych, stąd przy gorszej widoczności i nieprzystosowaniu organizmu do jazdy nocnej i to przy śliskiej, bo mokrej nawierzchni, zwiększa ryzyko zaistnienia wypadku i w świetle art. 816 k.c. uzasadnia stosowne obniżenie świadczenia, do jakiego z mocy ubezpieczenia auto-casco zobowiązany jest ubezpieczyciel.

1993.09.28 wyrok s.apel. I ACr 379/93 Wokanda 1994/4/41w Poznaniu
Staranność kierowcy przy zapobieganiu rozmiarom szkody należy oceniać w kryteriach ochrony dóbr najwyższych - zdrowia i życia kierującego pojazdem oraz przewożonych pasażerów.

1991.10.19 wyrok s.apel. I ACr 289/91 Wokanda 1992/5/28 w Poznaniu
Zakład ubezpieczeń nie odpowiada za szkody spowodowane umyślnie przez posiadacza pojazdu, który ma zamiar doprowadzić do szkody, to jest chce ją spowodować albo przewidując możliwość jej zaistnienia, na to się godzi. Potrzebne jest więc i to, aby na taki skutek co najmniej się godził.
 

1997.11.13 wyrok SN I CKN 326/97 OSNC 1998/4/68
przegląd orzeczn.: Robaczyński W. PS 1999/7-8/82
Wydanie powierzonego samochodu nieznanej osobie wraz z dowodem rejestracyjnym do używania na próbę przed ewentualnym jego nabyciem stanowi w naszych warunkach rażące naruszenie zakresu obowiązków wynikających ze zlecenia usługi znalezienia nabywcy.
W razie uwzględnienia roszczenia regresowego zakładu ubezpieczeń podstawę kasacji może stanowić naruszenie art. 828 k.c., a nie art. 471 k.c.

1994.03.11 uchwała SN III CZP 20/94 OSNC 1994/10/187
przegląd orzeczn.: Gudowski J. PS 1998/2/85
W sprawie z powództwa ubezpieczyciela przeciwko rolnikowi o zwrot odszkodowania wypłaconego poszkodowanemu na podstawie umowy auto - casco za szkodę objętą obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej rolników z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego - w sytuacji, gdy rolnik nie zawarł takiej umowy - nie zachodzi współuczestnictwo konieczne pozwanego rolnika i Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.

1987.04.06 wyrok SN IV PR 89/87 OSNC 1988/7-8/106
Ubezpieczenie "auto-casco" polepsza sytuację właściciela samochodu, a nie sytuację sprawcy szkody. Sprawca szkody nie może uwolnić się od odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną innej osobie zarzutem, że szkodę tę wyrównałby zakład ubezpieczeń, gdyby ta inna osoba z zakładem ubezpieczeń zawarła stosowną umowę.

1971.09.30 uchwała SN III CZP 55/71 OSNC 1972/5/83
Z tytułu ubezpieczenia, do którego mają zastosowanie ogólne warunki ubezpieczenia od uszkodzeń (auto-casco) pojazdów samochodowych jednostek gospodarki uspołecznionej (zatwierdzone decyzją Ministra Finansów nr BP. RMU 266/64 z dnia 31 VII 1964 r), Państwowy Zakład Ubezpieczeń zobowiązany jest do pokrycia szkody spowodowanej przez nietrzeźwego kierowcę pojazdu mechanicznego zatrudnionego u ubezpieczającego także wtedy, gdy do powstania szkody przyczynił się dyspozytor pojazdu. W powyższym wypadku roszczenia regresowe w granicach przewidzianych w § 12 ust. 2 cytowanych ogólnych warunków przysługują Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń tylko w stosunku do kierowcy pojazdu.

1993.05.11 wyrok SN I CRN 51/93 OSNC 1993/11/206
glosa aprobująca: Szpunar A. OSP 1994/10/179 
Jeżeli sprawca wypadku komunikacyjnego nie zawarł obowiązkowej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe z związku z ruchem tych pojazdów (art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej - Dz. U. Nr 59, poz. 344), zaś poszkodowany powód zawarł z zakładem ubezpieczeń dobrowolną umowę auto-casco, może on dochodzić roszczeń odszkodowawczych bezpośrednio od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (art. 8 ust. 5 i art. 51 ust. 2 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej) lub od zakładu ubezpieczeń (art. 805 k.c.).

1982.01.21 wyrok SN III CRN 290/81 OSNC 1982/8-9/124
7 sędziów
przegląd orzeczn.: Ławrynowicz J. NP 1983/9-10/133
Odpowiedzialność Państwowego Zakładu Ubezpieczeń za szkody spowodowane samowolnym użyciem przez prowadzącego zakład naprawczy lub przez pracownika tego zakładu pojazdu mechanicznego przyjętego do naprawy, przewidziana w § 22 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych - Dz. U. Nr 46, poz. 274 z późn. zmianami (§ 22 ust. 1 pkt 4 obecnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1981 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych - Dz. U. Nr 30, poz. 166), nie została wyłączona przepisem § 24 pkt 6 tegoż rozporządzenia (§ 23 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 1981 r.).
Nie wyłącza również takiej odpowiedzialności PZU przepis § 23 ust. 1 rozporządzenia z 1974 r. (§ 22 ust. 2 rozporządzenia z 1981 r.).

1981.03.30 wyrok SN I CR 57/81
Za szkodę wyrządzoną samowolnym użyciem przez zakład naprawczy przyjętego do konserwacji lub naprawy pojazdu Państwowy Zakład Ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność z ubezpieczenia auto-casco tylko wówczas, gdy pojazd był zabezpieczony w sposób określony przepisem § 23 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 274 z późn. zm.). Takiemu zabezpieczeniu nie czyni zadość wyrażony przez posiadacza zakaz użycia pojazdu, choćby uzupełniony odnotowaniem stanu licznika w chwili powierzenia pojazdu zakładowi naprawczemu.

1977.04.25 wyrok SN IV CR 122/77 OSNC 1978/2/33
glosa: Rembieliński A. OSP 1978/2/29
Nie jest objęte wyłączeniem odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia auto-casco, przewidzianym w § 24 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 274), uszkodzenie lub zniszczenie pojazdu przez osobę prowadzącą zakład naprawczy, spowodowane samowolnym, bez zgody posiadacza, użyciem pojazdu oddanego do naprawy.

1974.08.15 wyrok SN II CR 399/74 OSNC 1975/5/87
przegląd orzeczn.: Szpunar A. Wanatowska W. NP 1976/2/275
Paragraf 4 ust. 1 pkt 3 ogólnych warunków ubezpieczenia od uszkodzeń pojazdów samochodowych (auto-casco) jednostek gospodarki nieuspołecznionej z 1967 r. wyłącza odpowiedzialność Państwowego Zakładu Ubezpieczeń za szkody powstałe w czasie naprawy pojazdu, jak również wskutek użycia pojazdu przed ukończeniem naprawy. Przepis ten jednak nie ma zastosowania w sytuacji, gdy samochód ma być poddany w dwóch różnych warsztatach naprawczych dwom rodzajom napraw: głównym i lakierniczym oraz gdy właściciel (lub osoba przez niego upoważniona) odbiera naprawiony w pierwszym warsztacie samochód jako sprawny technicznie i używa go do jazdy przed dokonaniem napraw lakierniczych.
Za uszkodzenie przeto pojazdu w takich warunkach Państwowy Zakład Ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność na zasadzie zawartej umowy ubezpieczenia auto-casco.

1974.07.18 wyrok SN III CRN 152/74
W świetle par. 4 ust. 1 pkt 3 ogólnych warunków ubezpieczenia (auto-casco) jednostek gospodarki nieuspołecznionej odpowiedzialność PZU obejmuje szkody, jakie powstaną przy samym wykonywaniu prac naprawczych lub konserwacyjnych pojazdu. W myśl cytowanego przepisu odstawienie pojazdu do miejsca naprawy nie jest chwilą rozpoczęcia naprawy pojazdu. Sposób obliczania odszkodowania za szkody powstałe przy pracach, o których mowa w par. 4 ust. 1 pkt 3 warunków stosownie do par. 16 oblicza się według par. 14-15 warunków z doliczeniem ewentualnie kosztów wymienionych w par. 12 ust. 1 tychże warunków, a z potrąceniem udziału własnego ubezpieczającego w szkodzie, ustalonego w umowie ubezpieczenia.

2001.10.12 uchwała SN III CZP 57/01 OSNC 2002/5/57
glosa aprobująca: Szpunar A. OSP 2002/5/61 
Odszkodowanie za uszkodzenie samochodu może obejmować oprócz kosztów jego naprawy także zapłatę sumy pieniężnej, odpowiadającej różnicy między wartością tego samochodu przed uszkodzeniem i po naprawie.

1994.03.18 uchwała SN III CZP 25/94 OSNC 1994/10/188
W razie częściowego uszkodzenia pojazdu do kosztów naprawy wlicza się również koszty transportu nadwozia samochodu zakwalifikowanego do wymiany w sytuacji, gdy zaistniała konieczność sprowadzenia go z innej miejscowości - § 19 umowy ubezpieczenia ogólnych warunków ubezpieczenia pojazdów samochodowych od uszkodzeń auto - casco Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji (...) S.A.

1992.11.10 wyrok s.apel. I ACr 410/92 OSA 1993/8/57 w Łodzi
Odszkodowanie należne w ramach ubezpieczenia autocasco obejmuje wszystkie koszty przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego. O przywróceniu pojazdu do stanu poprzedniego można zaś mówić jedynie wówczas, gdy stan pojazdu po naprawie, pod każdym względem (stan techniczny, zdolność użytkowa, części składowe, trwałość, wygląd estetyczny itp.) odpowiada stanowi tegoż pojazdu sprzed wypadku.

1992.02.12 wyrok s.apel. I ACr 30/92 OSA 1993/5/32 w Katowicach
Szkoda częściowa ma miejsce wówczas, gdy uszkodzony pojazd nadaje się do naprawy, a koszt naprawy nie przekracza wartości w dniu ustalenia przez zakład ubezpieczeń tego odszkodowania.
Szkoda całkowita występuje wówczas, gdy pojazd uległ zniszczeniu w takim stopniu, że nie nadaje się do naprawy, albo gdy koszty naprawy przekroczyłyby wartość pojazdu w dniu likwidacji szkody.

1990.11.07 wyrok SN I CR 637/90 OSP 1991/7/190
Naprawienie rzeczy uszkodzonej nie zawsze równa się wyrównaniu szkody w rozumieniu art. 363 § 1 k.c. Przy zasądzaniu różnicy wysokość odszkodowania powinna być w takim wypadku ustalona według cen z daty określania wysokości szkody, chyba że zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 363 § 2 k.c.

1989.06.16 wyrok SN I CR 250/89
Ustawowe warunki ubezpieczenia komunikacyjnego AC nie stoją na przeszkodzie ustaleniu kosztów naprawy pojazdu produkcji zagranicznej ze strefy dolarowej, z uwzględnieniem obiegowej wartości waluty wymienialnej, za którą ubezpieczony nabył części zamienne.

1988.02.10 wyrok SN III CRN 440/87
W wypadku gdy ceny części pojazdu zakwalifikowanych do wymiany są określone w walucie obcej, to wskazany w § 4 ust. 2 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 20 maja 1985 r. w sprawie ustalania szkód w pojazdach mechanicznych osób fizycznych i jednostek gospodarki nieuspołecznionej objętych ubezpieczeniami ustawowymi komunikacyjnymi (M. P. Nr 16, poz. 127) - sposób ustalania tego odszkodowania nie może mieć wiążącego znaczenia dla sądu orzekającego z uwagi na brak kompetencji prawotwórczych organu, który wydał przytoczone zarządzenie oraz przekroczenie zakresu upoważnienia zawartego w § 46 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 1985 r. w sprawie ubezpieczeń ustawowych komunikacyjnych (Dz. U. Nr 6, poz. 20).

1988.01.26 uchwała SN III CZP 2/88
W razie dokonanej na koszt Państwowego Zakładu Ubezpieczeń z tytułu ubezpieczenia auto - casco naprawy powypadkowej pojazdu mechanicznego, obejmującej wymianę jego uszkodzonych elementów, właściciel pojazdu nie traci własności wymienionych części.


2000.01.12 wyrok SN III CKN 515/98
W każdym przypadku należy ustalać rzeczywistą wartość ubezpieczonej rzeczy i ta wartość wyznaczać powinna należną ubezpieczonemu kwotę odszkodowania, nie może jednak przekroczyć pułapu ustalonej umownie sumy ubezpieczenia.

1992.10.13 wyrok s.apel. I ACr 354/92 OSA 1993/8/56 w Łodzi
Ustalenie wartości pojazdu dla celów określonych w § 15 ogólnych warunków ubezpieczenia auto-casco winno opierać się na kryteriach umożliwiających ustalenie faktycznego stanu pojazdu i faktycznej jego wartości w dniu ustalenia przez PZU odszkodowania. Pomocniczym kryterium mogą być proponowane przez PZU stawki rocznych odpisów amortyzacyjnych, jednak nie może to być kryterium jedyne ani wyłączne, szczególnie w sytuacji, gdy pojazd był remontowany i odnawiany, i z tego powodu faktyczna jego wartość jest wyższa niż wartość wynikająca z przyjęcia jedynie kryterium wieku i rocznych stawek odpisów amortyzacyjnych.

1992.02.12 wyrok s.apel. I ACr 30/92 OSA 1993/5/32 w Katowicach
Szkoda częściowa ma miejsce wówczas, gdy uszkodzony pojazd nadaje się do naprawy, a koszt naprawy nie przekracza wartości w dniu ustalenia przez zakład ubezpieczeń tego odszkodowania.
Szkoda całkowita występuje wówczas, gdy pojazd uległ zniszczeniu w takim stopniu, że nie nadaje się do naprawy, albo gdy koszty naprawy przekroczyłyby wartość pojazdu w dniu likwidacji szkody.

1989.12.08 wyrok SN II CR 1316/89
Ustalenie w ubezpieczeniowym postępowaniu likwidacyjnym odszkodowania z tytułu ubezpieczenia auto - casco w razie całkowitego zniszczenia pojazdu (§ 23 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 1985 r. w sprawie ubezpieczeń ustawowych komunikacyjnych - Dz. U. Nr 6 poz. 20), wyłącza możliwość stosowania art. 363 § 2 k.c. przy dochodzeniu z tego tytułu odszkodowania na drodze sądowej.

1986.06.12 uchwała SN III CZP 27/86
Podwyżka cen samochodów nie ma wpływu na określenie wysokości odszkodowania z tytułu ubezpieczenia auto-casco przysługującego w związku z utratą samochodu wskutek kradzieży (§ 27 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1981 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych - Dz. U. Nr 30, poz. 116) wówczas, gdy po ustaleniu przez Państwowy Zakład Ubezpieczeń wysokości szkody istnieje między stronami spór tylko co do wartości jednego z elementów wyposażenia samochodu.

1983.12.30 uchwała SN III CZP 66/83 OSNC 1984/7/114
przegląd orzeczn.: Ławrynowicz J. NP 1985/6/75
W świetle przepisów zarządzenia Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 1974 r. w sprawie ustalania wysokości szkód w pojazdach samochodowych objętych obowiązkowymi ubezpieczeniami komunikacyjnymi (M.P. Nr 42, poz. 259) niedopuszczalne jest ustalenie - dla określenia wysokości świadczenia z ubezpieczenia auto-casco - indywidualnej wartości samochodu według zasad innych, niż przewiduje to zarządzenie.

1982.06.16 wyrok SN I CR 165/82
W sprawie przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń o odszkodowanie w związku z uszkodzeniem samochodu w wypadku drogowym - stosownie do art. 361 § 2 k.c. powodowi należy się pełne pokrycie szkody, z uwzględnieniem jego przyczynienia się do jej powstania. Skoro jednak szkoda została w całości pokryta przez zapłatę wartości pojazdu jaką posiadał przed wypadkiem po potrąceniu wartości wraka, nie może on żądać również kosztów prowizorycznej naprawy, chyba że wykazana zostanie jej niezbędność w celu odholowania samochodu do miejsca zamieszkania powoda.

1978.11.09 wyrok SN II CR 419/78 OSNC 1979/9/171
glosa: Ławrynowicz J. Nowak S. NP 1980/6/104
glosa: Kwieciński T. NP 1980/6/110
Przy ustaleniu wysokości odszkodowania za samochód nabyty za urzędową cenę szczególną (komercyjną) decydujące powinny być komercyjne ceny sprzedaży z daty ustalania odszkodowania, jeżeli nabycie bez wyczekiwania samochodu danej marki za zwykłą cenę urzędową jest dla poszkodowanego trudno dostępne.

1976.12.01 wyrok SN II CR 496/76 OSNC 1977/7/119
Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 1974 r. w sprawie ustalenia wysokości szkód w pojazdach samochodowych objętych obowiązkowymi ubezpieczeniami komunikacyjnymi (M.P. Nr 42, poz. 259) wydane na podstawie upoważnienia zawartego w § 40 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 274) odnosi się wyłącznie do ubezpieczenia autocasco. Zasady ustalania wartości pojazdu w dniu wypadku i wartości pozostałości określone w zarządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 1974 r. nie mają natomiast zastosowania do sytuacji, gdy poszkodowanemu w wypadku komunikacyjnym należą się świadczenia z obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

1967.05.09 wyrok SN III CR 409/65 OSNC 1968/2/20
glosa: Warkałło W. OSP 1968/10/206
Przy realizacji należności z tytułu ubezpieczenia pojazdu mechanicznego od uszkodzeń ceną pojazdu mechanicznego obowiązującą w handlu uspołecznionym jest wyłącznie cena stosowana przez "Motozbyt", jako jednostkę uprawnioną do sprzedaży samochodów na rynek wewnętrzny, oparta na decyzji Państwowej Komisji Cen - niezależnie od tego, czy właściciel pojazdu mechanicznego nabył go w "Motozbycie", czy też w Banku PKO za dewizy.

1987.10.09 uchwała SN III CZP 56/87 OSNC 1989/2/28
przegląd orzeczn.: Ławrynowicz J. NP 1991/1-3/136
Przepis § 24 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 1985 r. w sprawie ubezpieczeń ustawowych komunikacyjnych (Dz. U. Nr 6, poz. 20) wyłącza w zasadzie obowiązek odszkodowawczy Państwowego Zakładu Ubezpieczeń w zakresie kosztów lakierowania tych części pojazdu, które nie uległy uszkodzeniu lub wymianie, chyba że z przyczyn obiektywnych uzasadnione byłoby lakierowanie całego pojazdu.

1982.05.12 wyrok SN I CR 105/82
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 274 z późniejszymi zmianami) przewiduje dwie podstawy do ustalenia wysokości i wypłaty świadczenia. Podstawę tę może stanowić rachunek za naprawę (§ 26 ust. 1) lub kosztorys sporządzony przez upoważnionego do dokonywania tej czynności pracownika zakładu ubezpieczeń lub rzeczoznawców powołanych przez zakład ubezpieczeń albo kosztorys przedstawiony przez poszkodowanego sporządzony przez zakład naprawczy (§ 28 ust. 1).

1981.03.20 uchwała SN III CZP 8/81 OSNC 1981/9/167
przegląd orzeczn.: Ławrynowicz J. NP 1982/9-10/132
W razie podjęcia przez posiadacza naprawy uszkodzonego pojazdu należne mu od Państwowego Zakładu Ubezpieczeń świadczenie z tytułu ubezpieczenia auto-casco (§ 25 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych - Dz. U. Nr 46, poz. 274 ze zm.) nie może przewyższać wartości pojazdu w chwili wypadku także wtedy, gdy przekroczenie wysokości kosztów naprawy pojazdu nastąpiło na skutek wprowadzenia w okresie naprawy podwyżki cen części zamiennych.

1980.11.05 wyrok SN III CRN 223/80 OSNC 1981/10/186
Przywrócenie rzeczy uszkodzonej do stanu poprzedniego polega na doprowadzeniu jej do stanu używalności w takim zakresie, jaki istniał przed wyrządzeniem szkody. Jeżeli do osiągnięcia tego celu konieczne jest użycie nowych elementów, to poniesione na nie wydatki wchodzą w skład kosztów naprawienia szkody przez przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego. W konsekwencji powyższe wydatki obciążają osobę odpowiedzialną za szkodę.
Zwiększenie wartości rzeczy (samochodu) po naprawie można by uwzględnić tylko wówczas, gdyby chodziło o wykonanie napraw takich uszkodzeń, które istniały przed wypadkiem, albo ulepszeń w stosunku do stanu przed wypadkiem.

1980.05.12 wyrok SN I CR 110/80
Z treści przepisu § 25 rozporz. Rady Ministrów z dnia 28.XI.1974 r. w sprawie obow. ubezp. komunikacyjnego (Dz. U. Nr 46, poz. 274 z późn. zm.) wynika, że odszkodowanie ubezpieczeniowe, określone w zd. drugim § 25, przysługuje posiadaczowi uszkodzonego pojazdu z daty wypadku, jeżeli podjął się naprawy pojazdu, odszkodowanie to nieprzysługuje natomiast w przypadku zbycia uszkodzonego pojazdu przed jego naprawą, skoro posiadacz pojazdu nie podjął jego naprawy, jak również nie przysługuje nabywcy, skoro nie był posiadaczem pojazdu w dacie wypadku.
Posiadacz pojazdu, który dokonał jego naprawy i któremu przysługuje na tej podstawie odszkodowanie ubezpieczeniowe z § 25 zd. drugie rozporz., może, zbywając naprawiony pojazd, dokonać przelewu swej wierzytelności na zbywcę (art. 509 i nast. k.c.). Bezskuteczny natomiast byłby przelew wierzytelności z tytułu odszkodowania ubezpieczeniowego wraz ze zbyciem pojazdu przed jego naprawą, posiadacz bowiem uszkodzonego pojazdu, nie podejmując jego naprawy, nie nabył w ogóle wierzytelności, określonej w zd. drugim § 25 powołanego rozporządzenia.

1980.02.26 uchwała SN III CZP 84/79 OSNC 1981/1/1
Świadczenie z tytułu ubezpieczenia auto-casco podlega ustaleniu według zasad określonych w zarządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 1974 r. w sprawie ustalania wysokości szkód w pojazdach samochodowych objętych obowiązkowymi ubezpieczeniami komunikacyjnymi (M.P. Nr 42, poz. 259) także w razie napraw samochodu dokonanych przed powstaniem szkody.

1974.04.05 uchwała SN III CZP 10/74 OSNC 1974/12/207
przegląd orzeczn.: Szpunar A. Wanatowska W. NP 1975/7-8/1040
Na podstawie § 14 ogólnych warunków ubezpieczenia od uszkodzeń pojazdów samochodowych (auto-casco) jednostek gospodarki nieuspołecznionej, zatwierdzonych decyzją Ministra Finansów nr BP/RMU/6001/282/67 z dnia 23 grudnia 1967 r., w razie nadającego się do naprawy uszkodzenia samochodu marki "Syrena" model 104 uwzględnia się przy ustalaniu wysokości szkody, w razie konieczności wymiany uszkodzonych lub zniszczonych części, koszty nabycia nowych części zamiennych do samochodu marki "Syrena" model 105, jeżeli nabycie takich części do samochodu "Syrena" model 104 jest niemożliwe.
 

2005.02.11 wyrok SN III CK 352/04 Biul.SN 2005/5/9
Nie wyłącza odpowiedzialności PZU S.A. przewidzianej w § 8 ogólnych warunków ubezpieczenia niemożliwość okazania przez kierowcę dokumentu stwierdzającego nabyte uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych.

2004.07.16 wyrok SN I CK 11/04 OSP 2005/6/78
glosa aprobująca: Krajewski M. OSP 2005/6/78 
Przechowywanie w godzinach pracy przez właściciela ubezpieczonego pojazdu kluczyków od samochodu w pomieszczeniu ogólnodostępnym, niezamykanym na czas jego opuszczania przez użytkowników w sposób przyjmowany powszechnie za racjonalny, bo z pozostawionym, po przekręceniu, kluczem w zamku, nie oznacza - wymaganego przez ogólne warunki ubezpieczenia autocasco - zachowania stopnia staranności w zakresie sposobu zabezpieczenia kluczyków poza pojazdem, który można uznać za należyty.

2003.12.10 wyrok SN V CK 90/03 OSNC 2005/1/11
Postanowienie ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco, według którego ubezpieczeniem nie są objęte szkody spowodowane kradzieżą szczególnie zuchwałą, jeżeli była ona następstwem rażącego niedbalstwa właściciela pojazdu, nie wyłącza odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń, gdy w określonych okolicznościach zapłata odszkodowania odpowiada zasadom współżycia społecznego (art. 827 § 1 k.c.).

2003.10.23 wyrok SN V CK 311/02
Przepis art. 355 § 1 k.c. stawia dłużnikowi wymaganie wykonywania zobowiązania z należytą starannością, to jest starannością ogólnie wymaganą w stosunkach danego rodzaju. Wzorzec należytej staranności ma charakter obiektywny. Jego zastosowanie w praktyce polega najpierw na dokonaniu wyboru modelu, ustalającego optymalny w danych warunkach sposób postępowania, odpowiednio skonkretyzowanego i aprobowanego społecznie, a następnie na porównaniu zachowania się dłużnika z takim wzorcem postępowania. O tym, czy na tle konkretnych okoliczności można osobie zobowiązanej postawić zarzut braku należytej staranności w dopełnieniu obowiązków, decyduje nie tylko niezgodność jego postępowania z modelem, lecz także uwarunkowana doświadczeniem życiowym możliwość i powinność przewidywania odpowiednich następstw zachowania. Miernik postępowania dłużnika, którego istota tkwi w zaniechaniu dołożenia staranności, nie może być formułowany na poziomie obowiązków nie dających się wyegzekwować, oderwanych od doświadczeń i konkretnych okoliczności.

2003.08.08 wyrok SN V CK 169/02 OSP 2004/10/121
glosa aprobująca: Krajewski M. OSP 2004/10/121 
Przelew wierzytelności wynikającej z umowy ubezpieczenia AC wywołuje skutek rozporządzający dopiero z chwilą wystąpienia zdarzenia uzasadniającego powstanie obowiązku ubezpieczyciela wypłaty odszkodowania, stosownie do treści łączącego strony umowy stosunku prawnego.

2002.11.28 wyrok SN II CKN 1046/00 Wokanda 2003/7-8/13
Jeżeli wolą pozwanego Zakładu Ubezpieczeń byłoby, aby określenie "kradzież" rozumieć wyłącznie tak jak przewidują to przepisy Kodeksu karnego, to powinien to wyraźnie zastrzec w treści AC. Tylko wtedy mógłby się skutecznie powoływać na brak swojej odpowiedzialności za szkody spowodowane przywłaszczeniem samochodu przez komisanta, któremu ubezpieczony powierzył samochód.

2002.10.23 wyrok SN II CKN 992/00
W ogólnych warunkach ubezpieczenia AC zakładu ubezpieczeń powinność zawiadomienia o wypadku skonstruowano jako warunek, od którego spełnienia uzależnione zostało dochodzenie odszkodowania ubezpieczeniowego od ubezpieczyciela. Niewykonanie tej powinności uprawniało ubezpieczyciela w myśl tych warunków do odmowy zapłaty należnego ubezpieczonemu odszkodowania.
Zastosowanie wskazanych sankcji za niespełnienie poszczególnych obowiązków czy powinności wymaga istnienia oprócz związku przyczynowego winy ubezpieczającego, niekiedy winy kwalifikowanej, np. przy przewidzianej w art. 826 k.c. powinności ograniczenia szkody "w razie zajścia wypadku". Nie ma jednak żadnych argumentów jurydycznych dla poglądu, aby z tego przepisu wynikał wymóg istnienia winy kwalifikowanej ubezpieczającego do zastosowania sankcji odmowy wypłaty odszkodowania ubezpieczeniowego w przypadku naruszenia powinności zawiadomienia ubezpieczyciela o wypadku.

2002.10.09 wyrok SN IV CKN 1421/00
Szczególnie zuchwała kradzież pojazdu, strzeżonego osobiście przez znajdującego się przy nim posiadacza, objęta jest ubezpieczeniem autocasco, bez względu na to, czy pojazd był również zabezpieczony w sposób przewidziany na wypadek utraty nad nim pieczy przez właściciela. Stanowisko przeciwne pozostawałoby w sprzeczności z funkcją instytucji ubezpieczenia autocasco oraz z ogólnie stosowanymi zasadami posługiwania się pojazdami samochodowymi i zasadami ich zabezpieczenia przed kradzieżami.

2002.09.25 wyrok SN I CKN 969/00
Wykładnia pojęcia rażącego niedbalstwa (art. 827 § 1 k.c.) powinna uwzględniać kwalifikowaną postać braku zwykłej staranności w przewidywaniu skutków. Rażący brak staranności wykazuje zatem posiadacz samochodu, który na przykład opuszcza go pozostawiając kluczyki, jeśli nie ma możliwości obserwacji najbliższego otoczenia lub w skupisku ludzi albo oddala się. W tym ostatnim wypadku trudno o parametryczne wskazówki, jednak osoba kierowcy pozostającego "przy samochodzie" z reguły stwarza dla złodzieja zagrożenie podjęcia obrony mienia. Zachowanie takie można uznać za niedbalstwo, jednak tylko w szczególnych okolicznościach byłoby ono rażące.

2002.06.20 wyrok SN IV CKN 1131/00
Zakład ubezpieczeń jest odpowiedzialny za szkody spowodowane kradzieżą samochodu, jeżeli w chwili zawierania umowy ubezpieczenia, a także jeszcze w chwili kradzieży, ubezpieczony działał w uzasadnionym przekonaniu, że jest właścicielem pojazdu. Dla istnienia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń nie ma znaczenia, iż w późniejszym terminie okazało się, że ubezpieczony był tylko samoistnym posiadaczem takiego samochodu i nie nabył jeszcze jego własności.

2001.09.05 wyrok SN I CKN 31/99
1. Postanowienia ogólnych warunków, przewidujące wyłączenie odpowiedzialności odszkodowawczej ubezpieczyciela w razie niedopełnienia przez ubezpieczającego obowiązków zmierzających do zmniejszenia szkody bez względu na to, czy niedopełnienie tych obowiązków było wynikiem rażącego niedbalstwa ubezpieczającego, są sprzeczne z art. 826 § 2 k.c., a tym samym - nieważne.
2. Analiza przepisu art. 826 § 1 k.c. skłania do wyrażenia poglądu, że wolą ustawodawcy jest, aby ubezpieczony tak samo zachował się w innych niż wymienione w nim przykładowo sytuacjach; innymi słowy: by współdziałał z ubezpieczycielem, stwarzając tym samym realną szansę ograniczenia zakresu świadczenia ubezpieczeniowego. Z tych względów uzasadnione jest zastosowanie sankcji określonej w art. 826 § 2 k.c. także do niewykonania, przewidzianego w ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco, obowiązku zawiadomienia ubezpieczyciela w oznaczonym terminie o kradzieży pojazdu.

2000.11.08 wyrok s.apel. I ACa 744/00 Pr.Gosp. 2001/10/52w Katowicach
Zawładnięcie przeznaczonym do wynajmu samochodem osobowym przez osobę posługującą się fałszywym dokumentem tożsamości jest kradzieżą pojazdu w rozumieniu ogólnych warunków umów auto-casco, a nie przywłaszczeniem, co sprowadza odpowiedzialność ubezpieczeniową ubezpieczyciela.

2000.07.20 wyrok SN V CKN 88/00
Zabezpieczenie kluczyków i dokumentów, rozumiane jako pozbawienie dostępu do nich osób nie mających tytułu do władania pojazdem przewidziane w o.w.u., stanowi istotny element umowy ubezpieczenia i warunkuje odpowiedzialność ubezpieczyciela. Sytuacja odmienna - brak należytego zabezpieczenia, choćby tylko dokumentów - pozwala ubezpieczycielowi uwolnić się od obowiązku świadczenia.

1999.11.29 wyrok SN III CKN 475/98 OSNC 2000/5/103
przegląd orzeczn.: Strus Z. Palestra 2000/5-6/208 
Ubezpieczeniem autocasco nie są objęte szkody powstałe podczas prowadzenia pojazdu przez posiadacza lub kierowcę, nie posiadającego wymaganych prawem polskim uprawnień do prowadzenia pojazdu, bez względu na to, czy brak tych uprawnień miał wpływ na powstanie szkody.

1998.11.18 wyrok SN II CKN 36/98 Wokanda 1999/3/7
Nie należy się odszkodowanie ubezpieczeniowe autocasco, jeżeli skradziono ubezpieczającemu pojazd wraz ze znajdującymi się w nim dokumentami pojazdu, a zasady współżycia społecznego albo interes gospodarki narodowej nie przemawiają za wypłatą odszkodowania (art. 827 § 1 zd. 2 kc).

1998.09.04 wyrok SN II CKN 877/97 Wokanda 1998/12/4
Nie stanowi naruszenia art. 805 kc odmowa wypłaty i zarządzenia odszkodowania z ubezpieczenia auto-casco samochodu pochodzącego z kradzieży, jeżeli ubezpieczający nie dochował przy nabyciu samochodu nawet minimalnych wymagań staranności.

1998.03.06 wyrok s.apel. I ACa 44/98 OSA 1999/10/43w Warszawie
Wprawdzie ogólne warunki ubezpieczenia auto-casco wiążące strony nie zawierają klauzuli zakazującej ubezpieczającemu pożyczania samochodu i wyjazdu nim za granicę, to w sytuacji, gdy kradzież samochodu nastąpiła w kilkanaście godzin po powrocie tego samochodu do Polski - fakt pobytu samochodu poza granicami RP winien być przez ubezpieczającego bezzwłocznie ujawniony, gdyż kradzież mogła pozostawać w związku przyczynowym z wyjazdem tym samochodem za granicę.

1998.02.12 wyrok SN I CKN 497/97
Tłumaczenie oświadczenia woli powinno być dokonywane z uwzględnieniem okoliczności, w jakich zostało ono złożone (art. 65 § 1 k.c.). Okoliczności te w konkretnej sytuacji polegały na tym, że ubezpieczyciel ustosunkowywał się do żądania wypłaty odszkodowania ubezpieczonemu. Ponieważ nie kwestionował zaistnienia szkody (faktu kradzieży) ani wypełnienia przez kontrahenta obowiązków z umowy ubezpieczenia, jedyną przyczyną odmowy wypłaty odszkodowania było podważenie samej umowy, to zaś mogło nastąpić przez powołanie się w szczególności na błąd przy jej zawarciu.

1997.11.05 wyrok s.apel. I ACa 811/97 Apel.-W-wa 1998/4/34w Warszawie
Umowa kupna-sprzedaży samochodu nie wymaga dla swojej ważności formy pisemnej. Błędne określenie w pisemnej umowie osoby faktycznego zbywcy i dotychczasowego właściciela nie oznacza, iż zbywca nie był właścicielem samochodu i był nieuprawniony do rozporządzenia samochodem ani też, że powód nabył samochód od osoby nieuprawnionej do jego rozporządzania.

1997.06.25 wyrok s.apel. I ACr 50/97 OSA 1998/7-8/27w Poznaniu
Nabywcy samochodu w złej wierze, mimo zawarcia umowy ubezpieczenia auto-casco, nie przysługuje od ubezpieczyciela odszkodowanie za skradziony pojazd. Zawartą bowiem poprzez posiadacza w złej wierze umowę ubezpieczenia należy uznać za nieważną z powodu jej sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.

1997.06.04 wyrok s.apel. I ACa 347/97 Wokanda 1998/9/45w Warszawie
Z istoty kradzieży samochodu w sposób szczególnie zuchwały wynika, iż pozostawienie przez powoda w pojeździe dowodu rejestracyjnego nie stanowi naruszenia podstawowych obowiązków ubezpieczającego i podstawy do odmowy wypłaty odszkodowania lub jego zmniejszenia.

1994.08.25 uchwała SN III CZP 107/94 OSNC 1995/1/15
glosa krytyczna: Szpunar A. OSP 1995/10/199 
Udowodnienie stanu nietrzeźwości kierowcy samochodu w czasie wypadku, która to nietrzeźwość wyłącza odpowiedzialność PZU za szkodę, obciąża ubezpieczyciela; odjechanie z miejsca wypadku samochodem uszkodzonym na skutek zderzenia się z innym przedmiotem w sytuacji, gdy wypadek nie spowodował poważniejszych skutków - nie daje podstaw do potraktowania tego zdarzenia jako zbiegnięcia kierowcy z miejsca wypadku (§ 7 pkt 1 ppkt 3 ogólnych warunków ubezpieczenia auto-casco obowiązujących w czasie zdarzenia).

1993.07.20 wyrok s.apel. I ACr 443/93 Wokanda 1994/3/42w Gdańsku
Żaden przepis prawa, ani postanowienie umowy ubezpieczenia autocasco nie przewiduje jako niezbędnego warunku wypłaty odszkodowania przedstawienia przez ubezpieczającego postanowienia o umorzeniu śledztwa wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa z art. 208 kk w zbiegu art. 203 § 2[1] kk w związku z art. 10 § 2 kk.

1993.04.30 uchwała SN III CZP 41/93 OSNC 1993/10/179
Nabywca skradzionego samochodu, który przed nastąpieniem zdarzenia wywołującego szkodę, stał się jego posiadaczem w złej wierze i nie powiadomił o tym zakładu ubezpieczeń, nie ma uprawnienia do świadczenia z umowy ubezpieczenia auto-casco.

1993.03.31 uchwała SN III CZP 1/93 OSNC 1993/10/170
7 sędziów
glosa krytyczna: Marek W. PPH 1994/1/23
Ubezpieczającemu przysługuje od ubezpieczyciela - z umowy ubezpieczenia auto-casco - odszkodowanie także wówczas, gdy w chwili utraty nabytego w dobrej wierze, uprzednio skradzionego pojazdu nie uzyskał prawa własności na podstawie art. 169 § 2 k.c., chyba że co innego wynika z umowy.

1992.11.06 wyrok s.apel. I ACr 457/92 OSA 1993/3/20w Gdańsku
Ogólne warunki ubezpieczenia auto-casco nie mogą pogarszać sytuacji ubezpieczającego w sposób sprzeczny z normą art. 826 § 2 k.c. Postanowienia o.w.u. nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do odmowy wypłaty odszkodowania ze strony ubezpieczyciela, jeżeli niewykonanie przez ubezpieczającego któregoś z obowiązków określonych w o.w.u. nie stanowi jednocześnie z jego strony rażącego niedbalstwa w wykonaniu tego obowiązku.

1992.07.08 uchwała SN III CZP 80/92 OSNC 1993/1-2/14
glosa krytyczna: Komosa T. Krauss J. PPH 1992/2/24 
Ubezpieczającemu, który zawarł umowę ubezpieczenia auto-casco, przysługuje od zakładu ubezpieczeń odszkodowanie za utracony pojazd także wówczas, gdy okaże się, że wskutek nabycia w dobrej wierze od osoby nieuprawnionej wcześniej już skradzionego pojazdu, w chwili utraty pojazdu nie uzyskał on jeszcze prawa własności na podstawie art. 169 § zd. 1 k.c.

1991.03.21 wyrok s.apel. I ACr 41/91 OSA 1991/4/22w Białymstoku
Brak jest przekonywających argumentów, aby jednakowo traktować posiadacza pojazdu, który w ogóle go nie zamknął i takiego, który wprawdzie zamknął go, lecz następnie klucz ten utracił. Okoliczności, w których dochodzi do straty klucza mogą być bardzo różnorodne; od całkowicie niezawinionych, przez zawinione nieznacznie do zawinionych w sposób rażący. Trudno sobie wyobrazić, aby każdy rodzaj winy posiadacza pojazdu wyłączał odpowiedzialność PZU. Dlatego należy uznać, iż ma ona wpływ na wysokość odszkodowania zgodnie z art. 362 k.c.

1988.09.07 wyrok SN II CR 243/88
Kradzież przez jednego małżonka samochodu stanowiącego majątek dorobkowy małżonków, wyłącza wypłacenie drugiemu małżonkowi odszkodowania z ubezpieczenia AC.


1979.12.04 wyrok SN IV CR 424/79 OSNC 1980/6/123
glosa: Marek W. NP 1981/6/170
glosa: Podmostko S. NP 1981/6/170
przegląd orzeczn.: Ławrynowicz J. NP 1981/9/104
Świadczenie z obowiązkowego ubezpieczenia auto-casco (§ 22 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych - Dz.U. Nr 46, poz. 274 z późn. zmianami) nie przysługuje, gdy uszkodzenie pojazdu samochodowego dopuszczonego do ruchu na drogach publicznych na podstawie pozwolenia czasowego nastąpiło po upływie okresu wskazanego w tym pozwoleniu.

1979.05.29 wyrok SN II CR 114/79 OSNC 1980/2/24
glosa: Marek W. NP 1981/2/126
przegląd orzeczn.: Ławrynowicz J. NP 1981/9/104
Paragraf 24 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 274; zm.: Dz. U. z 1975 r. Nr 30, poz. 160), stanowiąc, że ubezpieczeniem auto-casco nie są objęte szkody spowodowane przez posiadacza pojazdu lub kierowcę w stanie nietrzeźwości, obejmuje zarówno sytuację, gdy stan nietrzeźwości posiadacza lub kierowcy miał wpływ na szkodę (wypadek), jak i sytuację, gdy nie miał wpływu na tę szkodę. Do wyłączenia odpowiedzialności PZU z tytułu ubezpieczenia auto-casco wystarcza, że szkoda została spowodowana przez posiadacza pojazdu lub kierowcę w stanie nietrzeźwości, chociażby stan ten nie miał wpływu na szkodę, tj. chociażby nie zachodził związek przyczynowy pomiędzy stanem nietrzeźwości a szkodą.

1979.04.09 wyrok SN IV CR 85/79 OSNC 1979/10/204
glosa: Rembieliński A. OSP 1979/12/224
Nie stanowi przesłanki wyłączającej odpowiedzialność państwowego zakładu ubezpieczeń za szkodę objętą ubezpieczeniem auto-casco okoliczność, że samochód przeznaczony do zarobkowego przewozu osób (taksówka) w chwili wypadku prowadzony był przez osobę nie posiadającą świadectwa kierowcy taksówki samochodowej, gdy samochód ten właściciel wykorzystywał co celów nie związanych z działalnością zarobkową.

1978.12.04 wyrok SN II CR 444/78 OSP 1979/12/223
Niemożność natychmiastowego dokonania naprawy samochodu wskutek braku części na rynku leży poza granicami normalnego związku przyczynowego i wynikające stąd ewentualne straty właściciela pojazdu nie wchodzą w zakres szkody podlegającej zwrotowi przez PZU w ramach obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych.

1978.02.09 wyrok SN I CR 15/78
Stosownie do § 1 ust. 1 pkt 2 rozporz. Rady Ministrów z dnia 28.XI.1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 274) obowiązkowe ubezpieczenie komunikacyjne obejmują ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy i kierowców pojazdów mechanicznych za szkody spowodowane ruchem tych pojazdów. Z twierdzeń pozwu i dokonanych ustaleń przez Sąd Wojewódzki niezbicie wynika, że przyczyną szkody nie był ruch pojazdu - lecz śliska nawierzchnia. Powód byłby uprawniony do domagania się pokrycia szkody przez PZU jedynie w wypadku dodatkowego ubezpieczenia motocykla auto-casco. Takiego dodatkowego ubezpieczenia powód nie miał w dniu wypadku. Natomiast jak to wynika z § 22 rozp. Rady Min. z 28.XI.1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych - ubezpieczenia te - nie obejmują motocykli obowiązkowym ubezpieczeniem auto-casco.

1977.10.20 wyrok SN IV CR 381/77 OSP 1979/6/105
glosa: Ławrynowicz J. OSP 1979/6/105
glosa: Kwieciński T. Wąsiewicz A. OSP 1979/6/105
Wykładnia § 24 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. nr 46, poz. 274 z późn. zmian.) wskazuje, że ustawodawcy chodziło o wyłączenie odpowiedzialności PZU z tytułu ubezpieczenia auto-casco we wszystkich wypadkach, które nastąpiły w czasie prowadzenia samochodu przez posiadacza samochodu względnie kierowcę znajdujących się w stanie nietrzeźwości. Tym samym bez znaczenia jest dla stosowania omawianego przepisu ustalenie, czy wyłącznie nietrzeźwość spowodowała wypadek względnie czy w ogóle miała na ten wypadek wpływ.

1977.04.25 wyrok SN IV CR 122/77 OSNC 1978/2/33
glosa: Rembieliński A. OSP 1978/2/29
Nie jest objęte wyłączeniem odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia auto-casco, przewidzianym w § 24 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 274), uszkodzenie lub zniszczenie pojazdu przez osobę prowadzącą zakład naprawczy, spowodowane samowolnym, bez zgody posiadacza, użyciem pojazdu oddanego do naprawy.

1974.08.15 wyrok SN II CR 399/74 OSNC 1975/5/87
przegląd orzeczn.: Szpunar A. Wanatowska W. NP 1976/2/275
Paragraf 4 ust. 1 pkt 3 ogólnych warunków ubezpieczenia od uszkodzeń pojazdów samochodowych (auto-casco) jednostek gospodarki nieuspołecznionej z 1967 r. wyłącza odpowiedzialność Państwowego Zakładu Ubezpieczeń za szkody powstałe w czasie naprawy pojazdu, jak również wskutek użycia pojazdu przed ukończeniem naprawy. Przepis ten jednak nie ma zastosowania w sytuacji, gdy samochód ma być poddany w dwóch różnych warsztatach naprawczych dwom rodzajom napraw: głównym i lakierniczym oraz gdy właściciel (lub osoba przez niego upoważniona) odbiera naprawiony w pierwszym warsztacie samochód jako sprawny technicznie i używa go do jazdy przed dokonaniem napraw lakierniczych.
Za uszkodzenie przeto pojazdu w takich warunkach Państwowy Zakład Ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność na zasadzie zawartej umowy ubezpieczenia auto-casco.

1989.12.22 uchwała SN III CZP 100/89 OSNC 1990/7-8/103
Jeśli nagłe wtargnięcie psa na jezdnię stało się przyczyną uszkodzenia pojazdu, ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za powstałą szkodę na podstawie § 21 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 1985 r. w sprawie ubezpieczeń ustawowych komunikacyjnych (Dz. U. Nr 6, poz. 20).

1988.04.12 uchwała SN III CZP 22/88 OSNC 1989/9/136
przegląd orzeczn.: Ławrynowicz J. NP 1991/1-3/136
Zwierzęta żyjące na wolności są przedmiotami materialnymi w rozumieniu § 21 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 1985 r. w sprawie ubezpieczeń ustawowych komunikacyjnych (Dz. U. Nr 6, poz. 20).

2004.10.08 wyrok SN V CK 70/04
1. Ogólne warunki ubezpieczenia wydawane przez ubezpieczycieli dla ich kontrahentów, jeżeli stają się składnikiem umowy ubezpieczeniowej, to jako lex contractus wiążą jedynie strony konkretnego stosunku umownego. Nie są więc normami prawnomaterialnymi, nie stanowią źródła prawa i nie mogą być przedmiotem zarzutów w ramach podstawy kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 3931 pkt 1 k.p.c.
2. Pozostawienie przez ubezpieczonego teczki z dokumentami i kluczykami samochodu w niezamkniętym na czas jego opuszczenia pokoju biurowym, do którego dostęp w sposób niezauważony był możliwy - nie oznacza wymaganego przez ogólne warunki ubezpieczenia autocasco zachowania należytej staranności w zabezpieczeniu kluczyków i dokumentów poza pojazdem.

2003.10.23 wyrok SN V CK 311/02
Przepis art. 355 § 1 k.c. stawia dłużnikowi wymaganie wykonywania zobowiązania z należytą starannością, to jest starannością ogólnie wymaganą w stosunkach danego rodzaju. Wzorzec należytej staranności ma charakter obiektywny. Jego zastosowanie w praktyce polega najpierw na dokonaniu wyboru modelu, ustalającego optymalny w danych warunkach sposób postępowania, odpowiednio skonkretyzowanego i aprobowanego społecznie, a następnie na porównaniu zachowania się dłużnika z takim wzorcem postępowania. O tym, czy na tle konkretnych okoliczności można osobie zobowiązanej postawić zarzut braku należytej staranności w dopełnieniu obowiązków, decyduje nie tylko niezgodność jego postępowania z modelem, lecz także uwarunkowana doświadczeniem życiowym możliwość i powinność przewidywania odpowiednich następstw zachowania. Miernik postępowania dłużnika, którego istota tkwi w zaniechaniu dołożenia staranności, nie może być formułowany na poziomie obowiązków nie dających się wyegzekwować, oderwanych od doświadczeń i konkretnych okoliczności.

2002.10.09 wyrok SN IV CKN 1421/00
Szczególnie zuchwała kradzież pojazdu, strzeżonego osobiście przez znajdującego się przy nim posiadacza, objęta jest ubezpieczeniem autocasco, bez względu na to, czy pojazd był również zabezpieczony w sposób przewidziany na wypadek utraty nad nim pieczy przez właściciela. Stanowisko przeciwne pozostawałoby w sprzeczności z funkcją instytucji ubezpieczenia autocasco oraz z ogólnie stosowanymi zasadami posługiwania się pojazdami samochodowymi i zasadami ich zabezpieczenia przed kradzieżami.

2002.09.25 wyrok SN I CKN 969/00
Wykładnia pojęcia rażącego niedbalstwa (art. 827 § 1 k.c.) powinna uwzględniać kwalifikowaną postać braku zwykłej staranności w przewidywaniu skutków. Rażący brak staranności wykazuje zatem posiadacz samochodu, który na przykład opuszcza go pozostawiając kluczyki, jeśli nie ma możliwości obserwacji najbliższego otoczenia lub w skupisku ludzi albo oddala się. W tym ostatnim wypadku trudno o parametryczne wskazówki, jednak osoba kierowcy pozostającego "przy samochodzie" z reguły stwarza dla złodzieja zagrożenie podjęcia obrony mienia. Zachowanie takie można uznać za niedbalstwo, jednak tylko w szczególnych okolicznościach byłoby ono rażące.

2001.04.27 wyrok SN III CKN 300/00 OSNC 2001/12/182
Pozostawienie przez właściciela pojazdu kluczyków w aparacie zapłonowym w czasie zamiany miejsc za kierownicą z rzekomym nabywcą pojazdu, nie jest naruszeniem wymagania zabezpieczenia pojazdu przed kradzieżą w sposób przewidziany w konstrukcji pojazdu, wynikającego z ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco, jeśli właściciel pojazdu wysiadając, pozostawał cały czas w bezpośredniej bliskości pojazdu, sprawując nad nim osobisty nadzór.

2000.07.20 wyrok SN V CKN 88/00
Zabezpieczenie kluczyków i dokumentów, rozumiane jako pozbawienie dostępu do nich osób nie mających tytułu do władania pojazdem przewidziane w o.w.u., stanowi istotny element umowy ubezpieczenia i warunkuje odpowiedzialność ubezpieczyciela. Sytuacja odmienna - brak należytego zabezpieczenia, choćby tylko dokumentów - pozwala ubezpieczycielowi uwolnić się od obowiązku świadczenia.

1997.06.04 wyrok s.apel. I ACa 347/97 Wokanda 1998/9/45w Warszawie
Z istoty kradzieży samochodu w sposób szczególnie zuchwały wynika, iż pozostawienie przez powoda w pojeździe dowodu rejestracyjnego nie stanowi naruszenia podstawowych obowiązków ubezpieczającego i podstawy do odmowy wypłaty odszkodowania lub jego zmniejszenia.

1997.01.07 wyrok SN I CKN 36/96 OSNC 1997/5/57
Przewidziane w ogólnych warunkach ubezpieczenia auto-casco wymaganie, aby pojazd był zabezpieczony w sposób przewidziany w jego konstrukcji, należy odnieść tylko do sytuacji, gdy został on opuszczony przez kierowcę i pasażerów.

1995.04.06 wyrok s.apel. I ACr 702/94 Wokanda 1996/1/41w Poznaniu
W świetle ogólnych warunków ubezpieczenia nie ma znaczenia dla odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń, że postój samochodu, z którego dokonano kradzieży z włamaniem, nie odbywał się przy bezpośredniej i najkrótszej trasie łączącej nadawcę z odbiorcą, jeżeli zboczenie kierowcy z trasy bezpośrednio prowadzącej do odbiorcy było usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Poza tym pozostawienie samochodu na terenie ogrodzonym i zamkniętym obok budynku, w którym przebywał kierowca, stanowiło niewątpliwie skuteczniejsze zabezpieczenie niż pozostawienie samochodu obok szosy.

1988.10.11 wyrok SN I CR 235/88
Wynikający z § 21 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 1985 r. w sprawie ustawowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 6, poz. 20) obowiązek posiadacza ubezpieczenia pojazdu mechanicznego przed użyciem go bez zgody mieści się, w określonych zasadami doświadczenia życiowego i ustalonymi zwyczajami, granicach właściwego ze względu na okoliczności zachowania.

1987.10.26 wyrok SN II CR 292/87 OSNC 1989/10/162
Zabezpieczenie pojazdu przed kradzieżą w sposób przewidziany w jego konstrukcji, o jakim mowa w § 21 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 1985 r. w sprawie ubezpieczeń ustawowych komunikacyjnych (Dz. U. Nr. 6, poz. 20), polega na zastosowaniu przez posiadacza pojazdu wszystkich służących temu celowi urządzeń technicznych, w które pojazd został fabrycznie wyposażony, a zwłaszcza na zamknięciu okien, drzwi pojazdu kluczem oraz na wyjęciu kluczyka od zapłonu; obowiązek zastosowania tych ostatnich zabezpieczeń istnieje także wówczas, gdy w pojeździe zainstalowano jeszcze inne, dodatkowe urządzenia lub systemy zabezpieczające.

1986.12.10 wyrok SN II CR 400/86 OSNC 1988/4/48
Szczególnie zuchwała kradzież pojazdu, strzeżonego osobiście przez znajdującego się przy nim posiadacza, objęta jest ubezpieczeniem auto-casco bez względu na to, czy pojazd był zabezpieczony przed kradzieżą również w sposób określony w § 21 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 1985 w sprawie ubezpieczeń ustawowych komunikacyjnych (Dz. U. Nr 6, poz. 20).

1984.10.29 wyrok SN IV CR 420/84 OSNC 1985/7/100
Zabezpieczenie pojazdu, znajdującego się poza pomieszczeniem zamkniętym, w sposób określony w § 22 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1981 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 30, poz. 166) nie przesądza o odpowiedzialności Państwowego Zakładu Ubezpieczeń za szkodę objętą ubezpieczeniem auto-casco, jeżeli posiadacz tego pojazdu udostępnił od niego kluczyki osobie trzeciej, nie mającej uprawnienia lub z innych przyczyn niezdolnej do kierowania tym pojazdem. Stworzenie takiej osobie możliwości korzystania z pojazdu może - zwłaszcza przy uwzględnieniu okoliczności sprawy i przyczyn, z powodu których osoba ta stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku ruchu drogowego - prowadzić do wyłączenia powyższej odpowiedzialności.

1983.10.31 wyrok SN IV CR 368/83
Zezwolenie osobie bliskiej na przechowywanie pojazdu w garażu nie uzasadnia jeszcze domniemania (art. 231 kpc), że posiadacz garażu wyraził zgodę na używanie przez nią znajdującego się tam swego pojazdu, ani też nie świadczy o niezabezpieczeniu tego pojazdu w sposób określony w ustępie drugim § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z 30.XI. 1981r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 30, poz. 166).

1982.07.15 wyrok SN IV CR 228/83
Osoba ponosząca odpowiedzialność za szkodę wywołaną kradzieżą samochodu w związku z jego nienależytym zabezpieczeniem nie może uzależniać pokrycia jej szkody od uprzedniego zgłoszenia jej przez poszkodowanego w PZU w związku z ubezpieczeniem komunikacyjnym auto-casco.

1979.08.27 wyrok SN II CR 392/79 OSNC 1980/5/91
przegląd orzeczn.: Ławrynowicz J. NP 1981/9/104
Z przepisu § 23 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz.U. Nr 46, poz. 274) wynika, że normuje on sposób zabezpieczenia samochodów parkowanych poza pomieszczeniami zamkniętymi. Wobec nieunormowania przez ustawodawcę sposobu zabezpieczenia samochodów przetrzymywanych w zamkniętych pomieszczeniach nie jest uzasadnione stosowanie tego przepisu - w drodze rozszerzającej wykładni - także do takich sytuacji, gdy samochód został skradziony z pomieszczenia zamkniętego w sposób zwyczajowo stosowany.
 

2005.03.10 wyrok SN III CK 458/04 Biul.SN 2005/10/12  
Postanowienia wzorców umowy zastrzegających, że ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej nie może uznać objętego tym ubezpieczeniem roszczenia ani dobrowolnie go zaspokoić bez zgody ubezpieczyciela, należy interpretować zgodnie z regułą przewidzianą w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.).

2005.02.08 wyrok s.apel. VI ACa 621/04 Apel.-W-wa 2005/4/39  w Warszawie
Za następstwa wypadków spowodowanych przez kierowców pojazdów zarejestrowanych za granicą, które wydarzyły się na terenie Polski do dnia 31 grudnia 1990 r., odpowiedzialność ponosi Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji Warta SA. Odpowiedzialność Polskiego Biura Ubezpieczeń Komunikacyjnych (aktualna nazwa Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych) dotyczy zdarzeń zaistniałych po 1 stycznia 1991 r.

2004.03.03 uchwała SN III CZP 2/04 OSNC 2005/6/95
glosa krytyczna: Jończyk J. OSP 2005/3/37
Zagraniczna instytucja ubezpieczeń społecznych, na którą - z mocy przepisów jej prawa krajowego - przeszły roszczenia z tytułu poniesionych kosztów leczenia, nie jest uprawniona, według prawa polskiego, do dochodzenia od ubezpieczyciela, który ubezpieczył odpowiedzialność cywilną posiadacza pojazdu mechanicznego - sprawcy szkody, zwrotu takich kosztów, gdy poszkodowany uległ wypadkowi komunikacyjnemu na terenie Polski.

2004.02.12 wyrok SN V CK 187/03 Wokanda 2004/7-8/15
Przesłanką powstania obowiązku świadczenia przez ubezpieczyciela z tytułu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (art. 822 § 1 kc) jest stan odpowiedzialności cywilnej ubezpieczającego (ubezpieczonego) za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, a nie fakt uprzedniego jej naprawienia przez ubezpieczającego (ubezpieczonego).

2003.04.04 wyrok SN III CKN 1512/00 LEX nr 80252
Ubezpieczony nie może ponosić skutków działań ubezpieczyciela, które okazały się nietrafne, gdy chodzi o ustalenie wysokości należnego ubezpieczonemu odszkodowania.

2003.03.14 wyrok SN V CKN 1733/00 LEX nr 80249
1. Powstanie odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierowcy pojazdu za szkodę wyrządzoną ruchem pojazdu innym podmiotom pociąga za sobą również obowiązek wypłaty przez zakład ubezpieczeń świadczeń z tytułu ubezpieczenia OC w granicach odpowiedzialności posiadacza lub kierowcy pojazdu mechanicznego. Odesłanie w § 10 ust. 1 rozporządzenia z 1992 r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów (Dz. U. Nr 96, poz. 475) do obowiązującego prawa stanowi odwołanie się do przepisów Kodeksu cywilnego regulujących odpowiedzialność cywilną tych osób (art. 435 k.c. do art. 437 k.c.). One też rozstrzygają, kiedy przy ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zachodzi wypadek ubezpieczeniowy. Jego zaistnienie powoduje zmianę odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela w konkretny dług, którego wysokość określają przepisy Kodeksy cywilnego. Od istniejącego od tego momentu obowiązku świadczenia (zapłaty odszkodowania) odróżnić należy termin jego spełnienia.
2. Za złożenie odpowiedzi na kasację adwokatowi lub radcy prawnemu przysługuje opłata według stawki przewidzianej dla sporządzenia i wniesienia kasacji. Strona przeciwna może wnieść do sądu drugiej instancji odpowiedź na kasację w terminie dwutygodniowym od doręczenia jej kasacji (art. 3936 k.p.c.). Nie stanowi odpowiedzi na kasację pismo procesowe, tak nazwane, wniesione po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. W konsekwencji nie wywołuje ono skutków w zakresie zawartego w nim wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym, obejmujących sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na kasację (art. 167 k.p.c., w zw. z art. 39319 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c.).

2002.11.07 wyrok s.apel. II ACa 516/02 OSA 2003/4/16w Białymstoku
Aczkolwiek zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego złączonego z naczepą stanowi stosownie do treści art. 2 pkt 35 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) jeden pojazd członowy, który korzysta z ubezpieczenia OC ciągnika (§ 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1992 r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów (Dz. U. Nr 96, poz. 475 z późn. zm.), to w razie uszkodzenia takiej naczepy w wyniku wypadku komunikacyjnego ani określona w prawie o ruchu drogowym definicja pojazdu członowego, ani objęcie w ogólnych warunkach ubezpieczenia OC zakresem ochrony ubezpieczeniowej także szkód spowodowanych ciągnioną naczepą, nie mogą zmieniać wyrażonej w art. 822 k.c. zasady odpowiedzialności posiadacza pojazdu silnikowego za szkody wyrządzone osobom trzecim. Podstawy tej odpowiedzialności określają przepisy Kodeksu cywilnego.

2002.09.19 wyrok NSA III SA 3220/01 LEX nr 137835w Warszawie
Wezwania do uiszczenia opłaty za niewypełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia są aktami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa; akty te podlegają kontroli sądu administracyjnego.

2002.05.24 uchwała SN III CZP 25/02 OSNC 2003/7-8/94
Sąd zawiesza postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w sprawie o świadczenia z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów, jeżeli w stosunku do pozwanego zakładu ubezpieczeń zostało wszczęte postępowanie upadłościowe.

2001.06.11 wyrok SN V CKN 266/00 OSP 2002/3/40
glosa aprobująca: Kowalewski E. OSP 2002/3/40 
Koszty wynagrodzenia pełnomocnika poszkodowanego, poniesione w postępowaniu przedsądowym, nie mieszczą się w odszkodowaniu należnym poszkodowanemu w kolizji drogowej, gdy podstawą odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń jest umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, zawarta ze sprawcą szkody.

2000.04.27 wyrok s.apel. I ACa 116/00 Wokanda 2002/3/39w Katowicach
Zakaz potrącania wierzytelności z czynów niedozwolonych, która to wierzytelność przysługuje od ubezpieczyciela odpowiadającego z mocy umowy ubezpieczenia łączącej go ze sprawcą wypadku komunikacyjnego, jest uzasadniony funkcjami jakie spełnia odpowiedzialność cywilna. Chodzi tu o funkcję prewencyjną i represyjną w zapewnieniu efektywności świadczenia odszkodowawczego należnego poszkodowanemu na skutek popełnienia czynu niedozwolonego.

1999.12.08 wyrok NSA III SA 1049/99 LEX nr 46225w Warszawie
Ustawa z 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej dla rozstrzygnięć mających postać decyzji administracyjnych przewiduje drogę skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz art. 85). Brak jest takiego postanowienia w stosunku do opłat z tytułu naruszenia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o jakich mówi art. 90e ustawy.

1999.11.18 wyrok NSA III SA 384/99 LEX nr 46226w Warszawie
W myśl art. 7a ustawy z 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej spory wynikłe z umów ubezpieczenia rozpatrują sądy powszechne.
Kognicja NSA w sprawach objętych ustawą o działalności ubezpieczeniowej określona została w art. 82b ust. 3 i art. 85 tej ustawy i tylko w tych sprawach właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny.
Ponieważ opłata z tytułu braku ubezpieczenia OC została nałożona w oparciu o przepis art. 90e ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, należało przyjąć, iż skarga w tym zakresie nie jest dopuszczalna.

1998.01.28 wyrok s.apel. I ACa 740/97 OSA 1998/7-8/30w Łodzi
Ryzyko wyboru firmy ubezpieczeniowej musi obciążać posiadacza, który z reguły zawiera umowę z firmą oferującą najkorzystniejsze dla niego warunki. Nie może natomiast obciążać poszkodowanego, który nie ma żadnego wpływu na wybór firmy ubezpieczeniowej przez posiadacza pojazdu, a wobec obowiązku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, ma prawo spodziewać się wypłaty pełnego odszkodowania i nie może ponosić skutków ogłoszenia upadłości firmy, z którą posiadacz zawarł umowę. Nie może też ponosić skutków ograniczeń postępowania upadłościowego i przyznawanych w nim świadczeń, jak również nie ma obowiązku aktywnego uczestniczenia w tym postępowaniu, a w szczególności zaskarżenia postanowień wydanych przez sędziego komisarza w przedmiocie uznania wierzytelności jedynie w części.

1997.05.28 wyrok SN III CKN 76/97 LEX nr 50796
Zarówno przepisy normujące umowy, jak i regulujące je postanowienia ogólnych warunków umów, jak też indywidualnie uzgadniane umowy nie powinny być interpretowane w sposób oderwany od ich natury i funkcji. Umowa ubezpieczeniowa ma pełnić funkcję ochronną, z czego wynika, że miarodajny dla wykładni jej postanowień jest punkt widzenia tego, kto jest chroniony.

1996.05.13 uchwała SN III CZP 184/95 OSNC 1996/7-8/91
7 sędziów
Po wejściu w życie ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 59, poz. 344 ze zm.), w procesie o naprawienie szkody powstałej w wyniku wypadku komunikacyjnego, nie występuje współuczestnictwo konieczne między zakładem ubezpieczeń a posiadaczem lub kierowcą pojazdu mechanicznego.

1994.03.11 uchwała SN III CZP 20/94 OSNC 1994/10/187
przegląd orzeczn.: Gudowski J. PS 1998/2/85
W sprawie z powództwa ubezpieczyciela przeciwko rolnikowi o zwrot odszkodowania wypłaconego poszkodowanemu na podstawie umowy auto - casco za szkodę objętą obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej rolników z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego - w sytuacji, gdy rolnik nie zawarł takiej umowy - nie zachodzi współuczestnictwo konieczne pozwanego rolnika i Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.

1991.06.19 wyrok s.apel. I ACr 190/91 OSA 1991/3/11w Gdańsku
Przy waloryzacji sądowej (art. 3581 § 3 kc) świadczenia należnego poszkodowanemu z tytułu NW, mając na uwadze jego funkcję wyrażającą się w umiarkowanej kompensacji szkody na osobie, należy przeliczyć odszkodowanie stosownie do wzrostu najniższego wynagrodzenia pracowników.

1987.12.11 wyrok SN I CR 254/87 LEX nr 8852
Polskie Koleje Państwowe nie są objęte ustawowym ubezpieczeniem komunikacyjnym odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone ruchem swych pojazdów szynowych (pociągiem).

1987.03.31 postanow. SN I CZ 28/87 OSNC 1988/7-8/104
Sądem właściwości ogólnej w sprawach przeciwko PZU jest sąd siedziby jednostki organizacyjnej tego Zakładu, właściwej do załatwienia sprawy odszkodowania lub świadczenia (art. 60 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o ubezpieczeniach majątkowych i osobowych - Dz. U. Nr 45, poz. 242).

1986.04.21 wyrok SN II CR 63/86 OSP 1986/11/230
glosa: Bieniek G. OSP 1986/11-12/230
Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz.U. z 1974 r., Nr 46, poz. 274, z 1975 r., Nr 30, poz. 160 i z 1978 r., Nr 1, poz. 1) stosuje się do wypadków, które wydarzyły się przed dniem 1 stycznia 1982 r. - bez względu na chwilę powstania szkody (§ 50 ust. 1 i § 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1981 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych - Dz.U. Nr 30, poz. 166).

1986.04.18 wyrok SN III CRN 57/86 OSNC 1987/8/117
przegląd orzeczn.: Ławrynowicz J. NP 1988/10-12/176
Z przyjętej powszechnie zasady ograniczonego zaufania kierowcy w stosunku do innych uczestników ruchu drogowego nie można wyprowadzić wniosku, że kierowca pojazdu poruszanego za pomocą sił przyrody, jadąc w terenie nie zabudowanym w porze nocnej, musiał się liczyć z możliwością pojawienia się na drodze przeszkody nie oświetlonej, a w konsekwencji tego prowadzić pojazd z taką szybkością, aby mógł on zatrzymać pojazd w każdej chwili przed taką przeszkodą.

1985.03.25 uchwała SN III CZP 9/85 OSNC 1985/11/173
Uwaga: Pkt II tezy nieaktualny
glosa: Ławrynowicz J. NP 1987/7-8/166
glosa: Kwieciński T. PiP 1987/11/143
I. Posiadacz pojazdu mechanicznego może w drodze sądowej żądać ustalenia nieistnienia lub istnienia w mniejszej wysokości obowiązku uiszczenia składki z ustawowego ubezpieczenia komunikacyjnego (art. 2 k.p.c.).
II. Zwolnienie w danym roku kalendarzowym z obowiązkowego ubezpieczenia auto-casco pojazdu mechanicznego, który nie jest używany w celach zarobkowych, następuje jedynie wówczas, gdy posiadacz pojazdu, w terminie do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, opłaci składkę za obowiązkowe ubezpieczenie OC i NW oraz złoży jednocześnie oświadczenie o rezygnacji z ubezpieczenia auto-casco na blankiecie składki PZU (§ 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1981 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych - Dz. U. Nr 30, poz. 166).

1982.03.19 wyrok SN III CRN 40/82 LEX nr 8404
Współuczestnictwo konieczne zakładu ubezpieczeń, przewidziane w § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.XI.1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych, nie jest aktualne w procesie o naprawienie szkody objętej ubezpieczeniem auto-casco. Przewidziane zaś w § 30 ust. 2 tego rozporządzenia potrącenie udziału własnego posiadacza pojazdu przysługuje, lege non distinquente, zakładowi ubezpieczeń, choćby posiadacz nie zawinił wypadku, którego następstwem jest uszkodzenie pojazdu.

1981.09.30 postanow. SN III CRN 191/81 OSNC 1982/4/56
przegląd orzeczn.: Ławrynowicz J. NP 1983/9-10/133
przegląd orzeczn.: Siedlecki W. PiP 1983/10/90
Współuczestnictwo konieczne zakładu ubezpieczeń w sporze o naprawienie szkody powstałej w wyniku wypadku komunikacyjnego nie jest uzależnione od postawy, jaką w procesie zajmuje posiadacz lub kierowca pojazdu mechanicznego zobowiązany do naprawienia tej szkody.

1980.07.12 wyrok SN I CR 194/80 OSNC 1981/4/64
Objęcie z dniem 1 IV 1978 r. obowiązkowym ubezpieczeniem następstw nieszczęśliwych wypadków, wynikłych u cudzoziemców dewizowych, z ruchu pojazdów mechanicznych nie działa wstecz; do oceny więc skutków zdarzeń, które nastąpiły przed dniem 1 IV 1978 r., stosuje się także po tej dacie przepisy dotychczasowe.

1980.06.03 wyrok SN II CR 148/80 OSNC 1981/2-3/29
przegląd orzeczn.: Ławrynowicz J. NP 1982/9-10/132
glosa: Szpunar A. PiP 1982/3-4/184
Odprawa pośmiertna nie podlega zaliczeniu na poczet świadczenia przysługującego poszkodowanemu z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia komunikacyjnego.

1979.08.14 postanow. SN I CZ 82/79 LEX nr 8186
Współuczestnictwo konieczne PZU przewidziane w § 20 ust. 3 rozporządzenia z dnia 28.XI.1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 274 z późn. zm.) odnosi się do roszczeń z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, a nie z tytułu ubezpieczenia auto-casco.

1978.04.06 uchwała SN III CZP 19/78 OSNC 1978/12/219
glosa: Ławrynowicz J. Nowak S. NP 1979/11/150
przegląd orzeczn.: Ławrynowicz J. NP 1980/7-8/149
glosa: Koch B. OSP 1979/6/103
W związku przyczynowym w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. z wypadkiem komunikacyjnym, któremu uległ właściciel gospodarstwa rolnego, a wskutek którego nie może on osobiście uprawiać ziemi i prowadzić hodowli, pozostaje szkoda tego właściciela równa wartości (cenie) pracy, którą właściciel świadczyłby w swoim gospodarstwie rolnym, gdyby nie uległ wypadkowi, pomniejszona o dochody, które może on uzyskiwać po wypadku; fakt sprzedaży gospodarstwa rolnego pozostaje poza zakresem związku przyczynowego.

1978.04.04 wyrok SN II CR 71/78 OSP 1980/1/2
glosa: Ereciński T. OSP 1980/1/2
W sprawie przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń o świadczenie z obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy i kierowców pojazdów mechanicznych za szkody spowodowane ruchem tych pojazdów, nie zapozwanego kierowcę pojazdu mechanicznego, którego wyrok dotyczyć ma niepodzielnie z pozwanym Zakładem (art. 73 § 2 k.p.c.), sąd może przesłuchać w trybie przewidzianym dla prowadzenia dowodu z przesłuchania stron (art. 299 i nast. k.p.c.).

1978.03.13 uchwała SN III CZP 11/78 OSNC 1978/12/217
Powództwo przeciwko sprawcy wypadku komunikacyjnego oraz przeciwko PZU o objęte obowiązkowym ubezpieczeniem komunikacyjnym roszczenia odszkodowawcze można wytoczyć także przed sąd miejsca wypadku (art. 35 k.p.c.).

1978.02.07 uchwała SN III CZP 102/77 LEX nr 8066
W procesie przeciwko kierowcy (posiadaczowi) pojazdu mechanicznego i Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń o zwrot zasiłku chorobowego wypłaconego poszkodowanemu w wypadku komunikacyjnym po stronie pozwanych zachodzi współuczestnictwo konieczne.

1977.10.20 uchwała SN III CZP 73/77 OSNC 1978/8/130
glosa: Bober W. OSP 1978/7-8/140
I. Przepis § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz.U. Nr 46, poz. 274 z późn. zm.) zobowiązuje Państwowy Zakład Ubezpieczeń (PZU) do pokrycia roszczeń zwrotnych zakładu pracy z tytułu zasiłku chorobowego wypłaconego pracownikowi, poszkodowanemu w wypadku komunikacyjnym
II. W procesie o powyższe świadczenie zwrotne przeciw posiadaczowi lub kierowcy pojazdu mechanicznego konieczne jest zapozwanie Państwowego Zakładu Ubezpieczeń (PZU) zgodnie z § 16 rozporządzenia Rady Ministrów powołanego wyżej.

1976.07.13 wyrok SN IV CR 241/76 LEX nr 7835
Samochód jest w ruchu od chwili włączenia silnika aż do zakończenia jazdy, przy czym szkoda może być wyrządzona także w czasie dobrowolnego czy też przymusowego postoju samochodu. Zakończenie jazdy wcale nie musi mastąpić w miejscu z góry zaplanowanym jednak z reguły nie nastąpi ono dopóki samochód pozostaje na drodze publicznej. Jeżeli więc nastąpił defekt samochodu, czyniący go niezdatnym do dalszej podróży, to ruch samochodu ustanie dopiero po odholowaniu go do bazy remontowej. Samochód pozostawiony na szosie stwarza bowiem niebezpieczeństwo dla innych użytkowników i dlatego musi być uważany za będący w ruchu tak w świetle art. 436 § 1 k.c. jak i przepisów o obowiązkowych ubezpieczeniach komunikacyjnych.

1975.04.14 wyrok SN II CR 114/75 OSNC 1976/2/37
glosa: Szachułowicz J. NP 1977/1/109
przegląd orzeczn.: Panowicz-Lipska J. Radwański Z. NP 1979/2/68
Samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody odpowiada za następstwa wypadku, jakiego doznał pasażer w czasie wsiadania do pojazdu stojącego w gotowości do odjazdu z nie uruchomionym jeszcze silnikiem.

1975.04.07 uchwała SN III CZP 6/75 OSNC 1976/2/27
przegląd orzeczn.: Panowicz-Lipska J. Radwański Z. NP 1979/2/68
przegląd orzeczn.: Siedlecki W. PiP 1977/4/115
Przy zasądzaniu kosztów procesu od posiadacza samochodu i Państwowego Zakładu Ubezpieczeń na rzecz osoby poszkodowanej w wypadku komunikacyjnym stosuje się odpowiednio art. 105 § 2 zdanie pierwsze k.p.c., przewidujący solidarny obowiązek zwrotu kosztów.

1974.09.16 wyrok SN I CR 342/74 OSNC 1975/10-11/149
przegląd orzeczn.: Szpunar A. Wanatowska W. NP 1976/9/1273
Osoba piesza przechodząca przez jezdnię w miejscu oznaczonym powinna mieć zapewnione maksymalne bezpieczeństwo. Wprawdzie przechodzący przez jezdnię obowiązany jest zachować szczególną ostrożność i przed wejściem na jezdnię upewnić się, czy nadjeżdżające pojazdy znajdują się w bezpiecznej odległości, jednak obowiązek tym większej szczególnej ostrożności ciąży na kierowcy, który musi zawsze liczyć się z możliwością pojawienia się na jezdni osoby pieszej, jest więc obowiązany zmniejszyć szybkość do granic pozwalających w razie potrzeby na natychmiastowe zatrzymanie pojazdu. W związku z tym kierowca ma obowiązek obserwowania nie tylko jezdni, ale również przylegającego do jezdni w miejscu przejścia chodnika, aby upewnić się, czy nikt nie wkracza na jezdnię, a jeżeli wkracza, to natychmiast hamować, zanim przechodzień znajdzie się na torze jazdy samochodu.

1974.03.20 wyrok SN II CR 735/73 LEX nr 7437
1. W myśl par. 1 ust. 2 rozporządzenia RM z dnia 24 kwietnia 1968 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz.U. Nr 15, poz. 89), obowiązkowe ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków (NW) nie obejmują cudzoziemców dewizowych.
Powodowie są cudzoziemcami dewizowymi w rozumieniu powyższego przepisu, gdyż są obywatelami obcego państwa stale zamieszkałymi zagranicą.
W tych warunkach nie przysługują im świadczenia z obowiązkowego
ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków.
2. Sąd Wojewódzki zasadnie oparł odpowiedzialność Skarbu Państwa nie na winie konkretnego funkcjonariusza regulującego ruch, lecz na zaniedbaniach organizacyjnych organów MO, wyrażających się w wadliwym rozwiązaniu kwestii regulacji ruchu na danym skrzyżowaniu, co spowodowało niejednoznaczne zrozumienie sygnałów jazdy przez poszczególnych użytkowników jezdni i prostą drogą prowadziło do kolizji.

1973.10.01 postanow. SN I CZ 136/73 OSNC 1974/6/114
przegląd orzeczn.: Wengerek E. NP 1975/6/866
przegląd orzeczn.: Siedlecki W. PiP 1975/4/105
glosa: Ereciński T. OSP 1975/2/34
Powództwo przeciwko zakładowi ubezpieczeń o odszkodowanie z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierowcy pojazdu mechanicznego, oparte na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 1968 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 15, poz. 89), można wytoczyć przed sąd, w którego okręgu nastąpił wywołujący szkodę wypadek komunikacyjny (art. 35 k.p.c.).

1971.07.23 wyrok SN II CR 213/71 LEX nr 6964
Zagadnienie, czy powodom, których roszczenia należy oceniać w świetle art. 65 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, a więc w świetle przepisów tej ustawy i art. 117 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, przysługują w stosunku do Państwowego Zakładu Ubezpieczeń roszczenia o świadczenia z tytułu ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej trzeba rozstrzygnąć w sensie negatywnym.
W takim bowiem zakresie przedmiotowym i podmiotowym, w jakim sprawa roszczeń odszkodowawczych żołnierzy i członków ich rodzin zostały wyłączone z dziedziny prawa cywilnego i drogi postępowania cywilnego - wyłączona jest też odpowiedzialność Zakładu Ubezpieczeń na mocy § 4 ust. 2 tego rozporządzenia.

1971.07.07 uchwała SN III CZP 31/71 OSNC 1971/12/208
glosa: Ereciński T. OSP 1972/6/101
Państwowy Zakład Ubezpieczeń, w stosunku do którego powództwo zostało oddalone, może zaskarżyć uwzględnioną część roszczenia w stosunku do posiadacza samochodu, który odpowiada za szkodę wywołaną ruchem prowadzonego przez siebie samochodu, jeżeli nie zaskarżył on wyroku, a odpowiedzialność PZU za szkodę oparta jest na rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 IV 1968 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 15, poz. 89).

1971.04.22 postanow. SN II CZ 29/71 OSNC 1971/12/220
przegląd orzeczn.: Sobkowski J. Wengerek E. NP 1972/6/949
glosa: Ereciński T. PiP 1972/3/166
Powództwo przeciwko PZU o roszczenie odszkodowawcze z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia komunikacyjnego wytoczyć można według przemiennej właściwości miejscowej (art. 33 k.p.c.) także przed sąd, w którego okręgu znajduje się jednostka organizacyjna PZU, która przyjęła zgłoszenie o wypadku i przeprowadziła postępowanie likwidacji szkody, chociażby czynności te były wykonane na zlecenie innej jednostki organizacyjnej PZU.

1970.12.16 uchwała SN III CZP 82/70 OSNC 1971/7-8/129
glosa: Ereciński T. NP 1972/2/311
przegląd orzeczn.: Sobkowski J. Wengerek E. NP 1972/6/949
przegląd orzeczn.: Siedlecki W. PiP 1972/10/119
W sprawie o naprawienie szkody wyrządzonej przez ruch pojazdu mechanicznego, wytoczonej przez poszkodowanego tylko przeciwko posiadaczowi lub kierowcy pojazdu, konieczne jest zapozwanie zakładu ubezpieczeń także wówczas, gdy wypadek miał miejsce przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 1968 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych, jeżeli sprawa została wszczęta lub toczy się przed sądem pierwszej instancji po wejściu w życie tego rozporządzenia.

1967.12.30 wyrok SN I CR 684/67 OSNC 1968/8-9/150
glosa: Szymański Z. OSP 1968/12/265
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 grudnia 1961 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń następstw nieszczęśliwych wypadków i odpowiedzialności cywilnej z ruchu pojazdów mechanicznych (Dz. U. Nr 55, poz. 311) - dla odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń za wypadki z postoju pojazdów mechanicznych na trasie jazdy istotne jest to, czy postój miał miejsce na "trasie jazdy", tj. na drodze dla ruchu pojazdów przeznaczonej.

1963.09.06 wyrok SN II PR 561/62 OSNC 1964/4/84
Przewidziane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 1 grudnia 1961 r. (Dz. U. Nr 53, poz. 311) stawki, wypłacane poszkodowanym z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody wyrządzone ruchem tych pojazdów, nie wiążą sądu w ustalaniu wysokości odszkodowania i nie unicestwiają roszczenia o zadośćuczynienie za krzywdę moralną i cierpienia fizyczne.