2005.03.04 uchwała SN III CZP 91/04 OSNC 2006/2/23

Deprecjacja składki określonej umową ubezpieczenia zaopatrzenia dzieci może wpłynąć na wysokość waloryzowanego świadczenia należnego uprawnionemu, jeżeli zakład ubezpieczeń wykaże, że podjął starania o podwyższenie składki w okresie, gdy istniał obowiązek jej zapłaty przez ubezpieczającego.

2005.03.02 uchwała SN III CZP 98/04 Wokanda 2005/6/8
przegląd orzeczn.: Osajda K. Glosa 2006/2/5 

Deprecjacja składki określonej umową ubezpieczenia zaopatrzenia dzieci może wpłynąć na wysokość waloryzowanego świadczenia należnego uprawnionemu, jeżeli zakład ubezpieczeń wykaże, że podjął starania o podwyższenie składki w okresie, gdy istniał obowiązek jej zapłaty przez ubezpieczającego.

2005.01.06 postanow. SN III CZP 76/04 Prok.i Pr. 2005/11/40

Umieszczenie w umowie ubezpieczenia zaopatrzenia dzieci stosownej klauzuli przewidującej waloryzowanie świadczenia ubezpieczyciela nie wyklucza możliwości dokonania waloryzacji sądowej, jeżeli wystąpią wszystkie przesłanki takiej waloryzacji wynikające z art. 3581 § 3 k.c.

2001.11.29 wyrok SN V CKN 489/00 OSNC 2002/7-8/104
glosa częściowo aprobująca: Szpunar A. OSP 2002/7-8/107 

W wypadku umowy ubezpieczenia zaopatrzenia dzieci przedmiotem waloryzacji jest świadczenie pieniężne ubezpieczyciela będące elementem jego zobowiązania od chwili zawarcia umowy, bez względu na określony umową termin spełnienia tego świadczenia.

2001.02.07 wyrok SN V CKN 199/00 LEX nr 52419

1. Składka jest świadczeniem ponoszonym przez ubezpieczającego na rzecz ubezpieczyciela w zamian za ochronę ubezpieczeniową. Oblicza się ją za cały okres, na który zawarto umowę ubezpieczeniową, a jej wysokość określa ubezpieczyciel, pozostawiając ubezpieczającemu decyzję o przystąpieniu do określonego typu ubezpieczenia (art. 813 kc). Innymi słowy, ubezpieczający po zapłaceniu składki oczekuje od kontrahenta wypłaty uzgodnionej kwoty, jeśli zajdzie zdarzenie ubezpieczeniowe rodzące odpowiedzialność ubezpieczyciela.
2. Waloryzacji podlega cała nominalna suma ubezpieczenia zaopatrzenia dzieci.

2001.01.24 wyrok SN V CKN 189/00 OSNC 2001/7-8/115

Zakład ubezpieczeń nie odpowiada za skutki nieszczęśliwego wypadku, objęte ubezpieczeniem na podstawie ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków ogłoszonych zarządzeniem Prezesa Państwowego Zakładu Ubezpieczeń z dnia 17 stycznia 1990 r. w sprawie ogłoszenia ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków i zbioru taryf składek za to ubezpieczenie (M.P. Nr 7, poz. 53), które ujawniły się po upływie 24 miesięcy od dnia tego wypadku.

2000.12.05 wyrok SN IV CKN 185/00 LEX nr 162229

Przedmiotem ubezpieczenia nie są wcale "poniesione koszty leczenia", lecz "koszty leczenia", co wyraźnie wynika z § 4 pkt 1 o.w.u. (przedmiotem ubezpieczenia są koszty leczenia ubezpieczonego ...). Jeśli zatem powódka, co nie było kwestionowane, przedstawiła rachunki na leczenie, to obowiązkiem ubezpieczyciela było pokrycie tych kosztów w ramach umowy ubezpieczenia i to w terminie, jaki określa art. 817 § 1 k.c.

2000.10.10 wyrok SN V CKN 97/00 OSNC 2001/3/46
glosa aprobująca: Nesterowicz M. OSP 2001/4/66 

W razie ubezpieczenia kosztów leczenia za granicą - według ogólnych warunków międzynarodowego ubezpieczenia kosztów leczenia zatwierdzonych uchwałą nr UZ 15/94 Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. podjętą w dniu 3 marca 1994 r. odpowiedzialność ubezpieczyciela obejmuje także koszty poniesione przez ubezpieczonego po zakończeniu określonego umową okresu ubezpieczenia, jeżeli wynikają one z leczenia następstw nagłego zachorowania lub nieszczęśliwego wypadku, powstałych w okresie ubezpieczenia.

1997.02.04 uchwała SN III CZP 127/96 OSNC 1997/5/50

Zgoda rodziców na proponowane przez Zakład Ubezpieczeń skrócenie okresu ubezpieczenia z tytułu umowy zaopatrzenia dzieci i przyjęcie świadczenia bez zastrzeżenia waloryzacji przewidzianej w art. 3581 § 3 k.c. mogą być uznane, w zależności od okoliczności, za czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w rozumieniu art. 101 § 3 k.r.o.

1996.01.24 uchwała SN III CZP 196/95 OSNC 1996/6/78
glosa krytyczna: Szpunar A. OSP 1996/9/166 

W razie wypowiedzenia przez ubezpieczającego umowy ubezpieczenia zaopatrzenia dzieci, wysokość sumy świadczenia (wykupu), ustalona zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia, może być zmieniona na podstawie art. 3581 § 3 k.c.

1995.11.14 wyrok SN II CRN 142/95 Prok.i Pr. 1996/2-3/45

Spełnienie świadczenia pieniężnego w nominalnej wysokości, w warunkach dużych zmian siły nabywczej pieniądza, nie zawsze stanowi bowiem właściwe wykonanie zobowiązania (art. 354 k.c.), a tym samym nie zawsze powoduje jego wygaśnięcie (por. m.in. wyrok SN z 28 września 1993 r., sygn. I CRN 74/93, OSNCP Nr 7-8/1994, poz. 162).
Wezwanie przez ubezpieczyciela do podjęcia sumy ubezpieczenia, która w sposób oczywisty nie odpowiada celowi dla jakiego umowa była zawarta oraz jednoczesne nieuprzedzenie ubezpieczonego o możliwości utraty żądania, opartego na treści art. 3581 § 3 k.c. w razie przyjęcia sumy ubezpieczenia bez zastrzeżeń, nie może być zatem uznane za wykonanie zobowiązania zgodnie z jego celem społeczno-gospodarczym, zasadami współżycia społecznego i ustalonymi zwyczajami.
Zobowiązanie ubezpieczyciela nie zostało wykonane wobec nie osiągnięcia celu, dla którego zawarta została umowa zaopatrzenia dziecka. Celem tego typu umowy jest bowiem pewnego rodzaju zabezpieczenie finansowe dziecka po ukończeniu określonego w polisie wieku. Zaoferowana przez Zakład Ubezpieczeń kwota niewątpliwie tego podstawowego celu umowy ubezpieczenia nie realizowała.

1995.10.20 wyrok SN II CRN 136/95 LEX nr 164841

Jeżeli świadczenie dłużnika nastąpiło niemal jednocześnie z powstaniem zobowiązania, jest oczywiste, że po powstaniu zobowiązania nie mogła nastąpić istotna zmiana siły nabywczej pieniądza, której wymaga art. 3581 § 3 k.c.

1995.07.20 uchwała SN III CZP 92/95 Prok.i Pr. 1995/10/37

Wysokość jednorazowego świadczenia, przysługującego uposażonemu w razie śmierci ubezpieczonego na podstawie umowy ubezpieczenia odroczonej renty oszczędnościowej za zwrotem składek może być zmieniona stosownie do art. 3581 § 3 k.c.

1994.09.14 wyrok s.apel. I ACr 221/94 Wokanda 1995/10/46
w Lublinie

Ustalenie wysokości świadczenia zakładu ubezpieczeń przez mechaniczne przeliczenie wniesionej składki przez osobę, która zawarła umowę ubezpieczenia renty odroczonej, przy zastosowaniu przyjętego miernika obiektywnego, godzi w uzasadniony interes tego zakładu, obarczając go wyłącznie skutkami nie dającej się wcześniej przewidzieć hiperinflacji i przez to narusza wymogi art. 3581 § 3 kc.

1994.07.19 wyrok SN I CRN 90/94 LEX nr 164839

Waloryzacja stanowi instrument służący korygowaniu skutków zmiany siły nabywczej pieniądza w zobowiązaniach, które trwają przez pewien dłuższy czy krótszy okres. Powstanie bowiem stosunku obligacyjnego najczęściej nie łączy się od razu ze spełnieniem wynikających z niego świadczeń. Istnieją jednak przypadki zobowiązań, w których zachodzi zbieżność czasu powstania zobowiązania z jego wykonaniem bądź tak niewielki upływ czasu dzielący te dwa zdarzenia, że nie mogą rodzić dylematu, czy świadczenia polegające na zapłacie sumy nominalnej zaspokaja godny ochrony interes wierzyciela, czy w rzeczywistości go nie zaspokaja.

1993.03.11 wyrok SN II CRN 14/93 OSNC 1993/12/230

Nominalna wysokość świadczenia należnego z tytułu trwałego inwalidztwa ubezpieczonemu od następstw nieszczęśliwych wypadków może być zmieniona stosownie do art. 3581 § 3 k.c.

1993.01.19 uchwała SN III CZP 149/92 LEX nr 9092

Świadczenie wynikające z umowy ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków może być zwaloryzowane na podstawie art. 358(1) § 3 k.c. Ocena przesłanek waloryzacji pozostawiona jest sędziowskiemu uznaniu, opartemu na rozważeniu okoliczności sprawy.



1992.04.10 uchwała SN III CZP 126/91 OSNC 1992/7-8/121
7 sędziów

Wysokość nominalnej renty miesięcznej, określonej w umowie ubezpieczenia renty odroczonej oraz natychmiast płatnej, a także wysokość nominalnej sumy ubezpieczenia zaopatrzenia dzieci, mogą być zmienione na podstawie art. 3581 § 3 k.c.

1989.01.19 uchwała SN III CZP 111/88 OSNC 1990/1/8

W świetle § 32 ust. 2 pkt 1 ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków, stanowiących załącznik nr 1 do obwieszczenia Prezesa Państwowego Zakładu Ubezpieczeń z dnia 20 listopada 1985 r. (M. P. Nr 42, poz. 269 ze zm.), grupowym ubezpieczeniem pracowników w zakładach pracy objęte są m.in. następstwa w postaci trwałego inwalidztwa spowodowanego wylewem krwi do mózgu, bez względu na to, jaka przyczyna wylew ten spowodowała i czy był on następstwem zdarzenia uznanego za wypadek przy pracy.

1988.10.13 wyrok SN III CRN 287/88 LEX nr 8916

Przewidziane w § 3 ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków (M. P. Nr 42 z 1985 r., poz. 269) wyłączenie z odpowiedzialności PZU chorób zawodowych nie ma zastosowania w takim zakresie jakim odpowiedzialność ta została inaczej określona w § 32 ust. 2 pkt 1 tych warunków z uwagi na zawarcie ubezpieczenia w tzw. wariancie rozszerzonym. Jeżeli trwałe inwalidztwo jest następstwem zdarzenia uznanego za wypadek przy pracy, o którym mowa w powołanym przepisie, wywołane zostało jednocześnie chorobą zawodową, nie uchyla to odpowiedzialności ubezpieczeniowej PZU na podstawie tego przepisu.



1988.03.04 uchwała SN III CZP 9/88 OSNC 1989/7-8/119

Jednostka kierująca pracownika do pracy za granicą zobowiązana do ubezpieczenia pracownika od następstw nieszczęśliwych wypadków nie ponosi odpowiedzialności odszkodowawczej za zaniechanie tego obowiązku, jeżeli pracownik ten zmarł w następstwie zatrucia spowodowanego zamierzonym spożyciem alkoholu, który okazał się alkoholem metylowym.

1985.12.05 wyrok SN III CRN 404/85 OSNC 1986/11/177

Stanowiący nieszczęśliwy wypadek zawał serca, jako następstwo wysiłku fizycznego przy wykonywaniu pracy, wyłączony jest z odpowiedzialności Państwowego Zakładu Ubezpieczeń wynikającej z umowy ubezpieczenia zawartej na podstawie ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków zatwierdzonych decyzją Ministra Finansów z dnia 11 sierpnia 1970 r. Nr RF/RMU/4030-03/NW/70, zmienionych m.in. decyzją Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 1979 r. Nr GSU/4030-101/79.

1985.03.21 wyrok SN III CRN 361/85 LEX nr 8701

Typowe kryterium utrzymania zadośćuczynienia w granicach odpowiadających aktualnym warunkom przeciętnej stopy życiowej społeczeństwa (art. 445 § 1 k.c.), powinno być zweryfikowane relacją jaka wynika z zasady wzajemności wypłacania przez "Wartę" świadczeń pieniężnych, z tego tytułu na rzecz obywateli obcych i ściąganych od zagranicznych towarzystw ubezpieczeniowych na rzecz obywateli polskich. Z tą kwestią wiążą się względy natury zgodności wyroku nie tylko z prawem i zasadami jego stosowania, ale również z zasadami współżycia społecznego wynikającymi z faktu pobranych przez "Wartę" świadczeń z tytułu wypadku powoda od zagranicznego towarzystwa ubezpieczeniowego.





1984.10.05 uchwała SN III CZP 51/84 OSNC 1985/7/85

Renta kwartalna przyznana rolnikowi na zasadach określonych w § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 lipca 1975 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń rolników od następstw nieszczęśliwych wypadków i odpowiedzialności cywilnej nie może być podwyższona na podstawie art. 907 § 2 k.c.

1983.09.02 uchwała SN III CZP 39/83 OSNC 1984/2-3/31
glosa: Ławrynowicz J. OSP 1984/5/109

Ubezpieczony w ramach grupowego ubezpieczenia rodzinnego jest uprawniony do dochodzenia świadczeń z tytułu śmierci członka rodziny wspólnie z nim zamieszkałego o dalszym stopniu pokrewieństwa, jeżeli bliższy członek rodziny zobowiązany do alimentacji w pierwszej kolejności, pozostający w tej samej wspólności domowej, nie był w stanie zaspokoić środków utrzymania zmarłemu krewnemu.

1982.07.09 wyrok SN IV CR 340/82 LEX nr 8439

Wypadnięcie jądra miażdżystego w wyniku upadku będącego następstwem gwałtownego ruchu ubezpieczonego nie stanowi wypadku w rozumieniu § 4 ust. 2 ogólnych warunków ubezpieczenia w zakresie następstw nieszczęśliwych wypadków młodzieży w szkołach i innych zakładach zatwierdzonych decyzją Ministra Finansów z dnia 8 czerwca 1977 r. br FR.GSU/4030-73/77 i nie powoduje obowiązku PZU wypłacania ubezpieczeniom świadczeń przewidzianych w umowie ubezpieczeniowej.

1982.06.10 wyrok SN I CR 175/82 LEX nr 8431

Za nieszczęśliwy wypadek w rozumieniu § 5 ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków nie można uznać zamarznięcia osoby, która będąc w stanie nietrzeźwym z własnej woli pozostawała przez kilka godzin w niskiej temperaturze bez odpowiedniego ubrania.

1981.08.31 wyrok SN IV CR 293/81 OSNC 1982/2-3/40
przegląd orzeczn.: Ławrynowicz J. NP 1983/9-10/133

Jednorazowe świadczenie przewidziane w § 13 ust. 1 pkt 1 ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków wypłacone przez PZU najbliższym członkom rodziny zmarłego (§ 14 ust. 3 pkt 1, 2, 3 o.w.u.) nie zwalnia zobowiązanego do naprawienia szkody (art. 446 § 1 k.c.) od obowiązku pokrycia kosztów pogrzebu ubezpieczonego, i to także wówczas, gdy umowę ubezpieczenia zawarła na swój koszt ta osoba zobowiązana.

1981.07.15 wyrok SN II CR 264/81 LEX nr 8341

Aktualne pozostało stanowisko wyrażone w ust. III uzasadnienia uchwały Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23/29.IV.1965 r. (OSNCP 1965, poz. 198), mianowicie - że na rachunek odszkodowania nie zostaje zaliczone świadzczenie z ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków także w razie śmierci poszkodowanego, a ponadto - że świadczenie to w ogóle nie jest odszkodowaniem.



1981.01.09 uchwała SN III CZP 66/80 LEX nr 8296

Przysposobienie nie może stanowić podstawy do wypłacenia świadczenia określonego w § 3 ust. 2 zdanie pierwsze, ogólnych warunków grupowego ubezpieczenia rodzinnego na życie (typ D III, zatwierdzonych decyzją Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1976 r., Nr GSU/4030/53/78, chyba że urodzenie przysposobionego nastąpiło po zawarciu umowy ubezpieczenia.



1979.07.19 uchwała SN III CZP 40/79 OSP 1980/5/85
glosa: Szymański Z. OSP 1980/5/85

Nieszczęśliwym wypadkiem w rozumieniu § 5 ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków (zatwierdzonych decyzją Ministra Finansów z dnia 11 sierpnia 1970 r. nr MP/RMU/4030-03/70 z późniejszymi zmianami) jest zawał serca wywołany zarówno nadmiernym wysiłkiem fizycznym, jak i stresami psychicznymi, będącymi wynikiem silnych bodźców zewnętrznych działających nagle na organizm, chociażby ubezpieczony już poprzednio cierpiał na chorobę serca.

1979.05.18 wyrok SN III CRN 287/78 OSNC 1980/1/9
przegląd orzeczn.: Ławrynowicz J. NP 1981/9/104

1. Przewidziane w ogólnych warunkach ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków, zatwierdzonych decyzją Ministra Finansów z dnia 11 lipca 1970 r., wymaganie podpisania tzw. deklaracji zgody przez osobę przystępującą do grupowego ubezpieczenia pracowników oznacza - wobec braku zastrzeżenia, że brak podpisu powoduje nieważność umowy ubezpieczeniowej - wprowadzenie dla tego oświadczenia woli formy pisemnej dla celów dowodowych (art. 74 § 1 k.c.).
2. Nie jest konieczne, aby pismo uprawdopodobniające w rozumieniu art. 74 § 2 k.c. fakt dokonania czynności prawnej, który stanowi podstawę dopuszczenia dowodu ze świadków lub z przesłuchania stron dla wykazania, że czynność ta została dokonana, pochodziło od strony, przeciwko której dowód taki ma być prowadzony, ani też, aby było podpisane przez jedną ze stron.

1978.06.26 wyrok SN IV CR 201/78 LEX nr 8113

Według § 23 ust. 2 ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków, zatwierdzonych decyzją Ministra Finansów z dnia 11.VII.1970 r. Nr PR (RMU/4030-03/RW/70 z późniejszymi zmianami) ustalenie procentu trwałego inwalidztwa następuje na podstawie wyników badań lekarskich według zasad określonych w instrukcji dla lekarzy orzekających w sprawach oceny skutków nieszczęśliwych wypadków. Ustalenie procentu inwalidztwa, dokonane przez tych lekarzy, podlega - jak każdy dowód - ocenia sądu (por. orz. SN z 16.XI.1966 r. I PR 451/66 - OSNCP 1968, poz. 18), lecz tylko co do zgodności ustalenia z zasadami określonymi we wspomnianej instrukcji, do której zasad nawiazują cytowane ogólne warunki, a tym samym umowa stron ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków. Dlatego też, wbrew umowie, ani sąd ani biegły sądowy, nie może zastosować innych kreteriów dla określenia stopnia inwalidztwa niż wyrażone w wiążącej strony instrukcji.



1978.06.19 wyrok SN IV CR 152/78 LEX nr 8109

Jeżeli poszkodowana w związku z wypadkiem otrzymała świadczenie z Państwowego Zakładu Ubezpieczeń, które to świadczenie zostało jej przyznane z tytułu dokonanego przez stronę pozwaną ubezpieczenia uczestników wycieczki od następstw nieszczęśliwych wypadków, to chociaż składka ubezpieczeniowa nie została uiszczona zakładowi ubezpieczeń bezpośrednio przez powódkę, lecz przez stronę pozwaną, nie ulega wąptliwości, że została ona wkalkulowana w koszty wycieczki, obciążające jej uczestników. Dlatego też uzyskane przez powódkę świadczenie ubezpieczeniowe powinno być traktowane tak, jak świadczenie uzyskane przez ubezpieczonego, który zawarł bezpośrednio umowę ubezpieczenia na własny koszt. Według zaś ustalonej judykatury tego rodzaju świadczenie nie ulega zaliczeniu na poczet zadośćuczynienia za krzywdę przysługującego poszkodowanemu od osoby ponoszącej odpowiedzialność cywilną za szkodę wyrządzoną nieszczęśliwym wypadkiem.



1978.05.29 uchwała SN III CZP 32/78 OSNC 1979/3/45
glosa: Kwieciński T. Wąsiewicz A. NP 1980/4/134
przegląd orzeczn.: Ławrynowicz J. NP 1980/7-8/149

Brak podpisu ubezpieczonego od następstw nieszczęśliwych wypadków na deklaracji zgody w sytuacji, gdy ubezpieczony wyrażał wolę przystąpienia do ubezpieczenia i opłacał składkę, nie powoduje nieważności umowy ubezpieczeniowej.

1977.09.13 wyrok SN III CRN 191/77 LEX nr 7993

Zawał serca jako bezpośrednie następstwo wysiłku fizycznego ubezpieczonego, stanowi nieszczęśliwy wypadek w rozumieniu § 5 ust. 2 ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków zatwierdzonych decyzją Ministra Finansów z dnia 11 sierpnia 1970 r. ze zmianami zatwierdzonymi decyzjami z dnia 3 czerwca 1971 r., z dnia 23 czerwca 1972 r. i z dnia 29 grudnia 1972 r.



1977.07.21 postanow. SN IV CR 329/77 LEX nr 7970

Aczkolwiek według ogólnych warunków ubezpieczenia w zakresie następstw nieszczęśliwych wypadków młodzieży w szkołach i innych zakładach poszkodowanemu przy trwałym inwalidztwie wynoszącym 40% przysługuje renta dożywotnia, to jednak w przypadku, gdy sąd przyznał rentę w wysokości przewidzianej umową do określonego terminu i w pozostałej części powództwo oddalił, pozew o zasądzenie renty za dalszy okres ulega odrzuceniu z powodu powagi rzeczy osądzonej (art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.).


1976.09.25 uchwała SN III CZP 40/76 OSNC 1977/3/48

W razie wyrządzenia szkody osobie trzeciej przez pracownika wyznaczonego przez zakład pracy do obsługi grupowego ubezpieczenia rodzinnego na życie typu "D" uregulowanego w ogólnych warunkach zatwierdzonych przez Ministra Finansów decyzją nr FR GSU/4030-Ż/127/73 z dnia 7 sierpnia 1973 r. przy wykonywaniu tej obsługi zobowiązany do naprawienia szkody jest wyłącznie zakład pracy (art. 120 § 1 k.p.).

1976.07.14 wyrok SN I CR 241/76 OSP 1977/7/133
glosa: Szymański Z. OSP 1977/7-8/133

Zawiadomienie zakładu ubezpieczeń o zajściu wypadku dokonane przez ubezpieczającego zgodnie z § 16 ust. 1 lit. b) ogólnych warunków ubezpieczeń następstw nieszczęśliwych wypadków nie jest równoznaczne ze zgłoszeniem roszczenia o świadczenia przez ubezpieczonego i nie przerywa ono biegu przedawnienia z art. 819 § 1 k.c. Za zgłoszenie roszczenia, które przerywa bieg przedawnienia (art. 819 § 2 k.c.), można uznać żądanie spełnienia świadczenia przez zakład ubezpieczeń, czyli żądanie wypłacenia należnej uprawnionemu kwoty pieniężnej, nie zaś zawiadomienie o zajściu nieszczęśliwego wypadku, nakładającego na zakład ubezpieczeń obowiązek świadczenia.

1975.12.02 wyrok SN II CR 621/75 OSP 1977/6/105
glosa: Sośniak M. OSP 1977/6/106

Za szkodę, której doznał uczestnik imprezy sportowej, odpowiada osoba organizująca imprezę i do której należy ogólny nadzór, a nie osoba, która zorganizowała imprezę tylko od strony technicznej.
Obowiązek ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków rozciąga się nie tylko na czynnych członków sportowych, lecz również na byłych członków klubów sportowych, biorących udział w imprezie sportowej.

1975.03.26 wyrok SN III CRN 460/74 OSNC 1976/5/111

Jeżeli osoba ubezpieczona doznała wylewu krwi do mózgu wskutek nadmiernego wysiłku fizycznego przy wykonywaniu pracy, zdarzenie to jest nieszczęśliwym wypadkiem w rozumieniu § 5 ust. 2 ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków zatwierdzonych decyzją Ministra Finansów z dnia 11.VIII.1970 r.

1975.02.19 wyrok SN II CR 867/74 LEX nr 7662

Wykładnia § 5 ust. 4 pkt k ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków zatwierdzonych decyzją Ministra Finansów z dnia 11 sierpnia 1970 r. Nr FR/RMU/4030/NH/70 z późniejszymi zmianami prowadzi do wniosku, że wypadnięcie jądra miażdżystego nie może być uznane za wypadek w rozmieniu cytowanego przepisu, tylko wtedy, gdy jest ono następstwem schorzenia samoistnego. Wyłączenie to natomiast nie dotyczy sytuacji, gdy wypadnięcie jądra miażdzystego nastąpi na skutek doznanego urazu kręgosłupa. Podstawą świadczeń ze strony Państwowego Zakładu Ubezpieczeń musi stanowić w pierwszym rzędzie wiążąca strony umowa ubezpieczeniowa (w konkretnej sytuacji ogólne warunki następstw nieszczęśliwych wypadków).



1975.02.10 wyrok SN I CR 772/74 LEX nr 7658

Ubezpieczenie więźnia przez zatrudniające go przedsiębiorstwo, zapewniające więźniowi w wypadkach przy pracy świadczenia w wysokości jednorazowego odszkodowania przewidzianego w ustawie wypadkowej, ma jedynie to znaczenie, że kwota, jaką więzień otrzymuje z tego ubezpieczenia, podlega uwzględnieniu na poczet zadośćuczynienia określonego przez sąd stosownie do okoliczności konkretnego przypadku.

1973.11.21 wyrok SN I CR 591/73 LEX nr 7342

Zasady współżycia społecznego wymagają, aby pracownik korzystający z dożywotniego ubezpieczenia grupowego rodzinnego na wypadek śmierci typu D, przed zakończeniem stosunku pracy z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego lub przejścia na rentę został pouczony o przysługującym mu na podstawie § 34 ust. 1 ogólnych warunków ubezpieczenia uprawnieniu do korzystania z indywidualnego ubezpieczenia. W razie zaniedbania obowiązku pouczenia zakład pracy odpowiada za powstałą szkodę, przy czym miernikiem wysokości tej szkody będzie wysokość należnej z tytułu ubezpieczenia kwoty.

1973.08.10 wyrok SN II CR 356/73 LEX nr 7290

Jeżeli poszkodowany wypadkiem otrzymuje od PZU rentę z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia osobowego następstw nieszczęśliwych wypadków, to świadczenia z tytułu powyższego ubezpieczenia nie mają charakteru świadczeń odszkodowawczych, ich celem nie jest bowiem wyrównanie szkody w pojęciu prawa cywilnego lecz udzielenie poszkodowanemu stosownego zabezpieczenia, którego wysokość nie zależy od rozmiaru wyrządzonej szkody lecz od umówionej sumy ubezpieczenia. Uprawnionemu służą zarówno roszczenia w stosunku do PZU, wynikające z umowy ubezpieczenia osobowego, jak i roszczenie odszkodowawcze przeciwko sprawcy szkody.
Brak jest podstaw do zaliczenia świadczeń otrzymywanych przez uprawnionego z tytułu umowy ubezpieczenia osobowego, na poczet odszkodowania należnego od osoby odpowiedzialnej za wyrządzoną szkodę.



1973.06.13 wyrok SN II CR 250/73 LEX nr 7272

Jeżeli wypadek małoletniego w szkole polegał na upadku i był skutkiem ujawnionych w chwili tego upadku objawów samoistnej sprawy chorobowej, odpowiedzialność PZU w ramach ubezpieczenia szkolnego nie wchodzi w rachubę.
W sytuacji jeżeli istotne pogorszenie stanu zdrowia małoletniego zostało wywołane lub wyraźnie przyspieszone na skutek tego upadku, to należałoby przyjąć odpowiedzialność PZU za szkody wywołane nieszczęśliwym wypadkiem i pozostające w normalnym związku przyczynowym pomiędzy wypadkiem a przyspieszeniem bądź zwiększeniem się rozmiarów schorzenia.

1973.02.28 uchwała SN III CZP 3/73 OSNC 1973/11/189
przegląd orzeczn.: Szpunar A. Wanatowska W. NP 1974/7-8/1017

Ograniczenie odpowiedzialności Państwowego Zakładu Ubezpieczeń, przewidziane - w odniesieniu do przepukliny - w § 5 ust. 3 lit. c ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków, odnosi się wyłącznie do kosztów leczenia, a nie do innych świadczeń objętych ubezpieczeniem.

1971.11.09 wyrok SN II CR 441/71 LEX nr 7012

Przez przyczynę zewnętrzną, przewidzianą jako konieczny element składowy pojęcia wypadku ubezpieczeniowego rozumie się taki stan, w którym nagłe uszkodzenie ciała lub zdrowia ubezpieczonego nie ma swego źródła wyłącznie w organiźmie poszkodowanego. Gdy przeto w jakiejś mierze na podstawie nagłego uszkodzenia ciała lub zdrowia ubezpieczonego oddziałały okoliczności zewnętrzne jak np. podżwignięcie się przy pokonaniu oporu siły ciężkości przenoszonego czy dżwiganego przedmiotu - to zdarzenie takie należy uznać za wypadek w rozumieniu par. 1 ust. 2 wymienionych wyżej ogólnych warunków ubezpieczenia (por. orz. z SN III CRN 332/71 z 27/9 1971 r.) i zdarzenie takie nie może ulegać wyłączeniu na podstawie ust. 4 § 1 tychże warunków. W ust. 4 § 1 ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków chodzi m.in. o tego rodzaju stany chorobowe, które wprawdzie występują lub działają nagle, ale których źródło leży wyłącznie w organiźmie poszkodowanego.

1971.10.07 wyrok SN III CRN 255/71 OSNC 1972/3/59
przegląd orzeczn.: Szpunar A. Wanatowska W. NP 1972/12/1798
glosa: Walaszek B. OSP 1972/9/170

Wyznaczenie uposażonego (§ 3 ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków) nie musi polegać na określeniu imiennym. Wystarczy określenie w sposób zapewniający identyfikację, np. wskazanie dzieci. Żadne względy nie wyłączają tu również dzieci poczętych już w chwili zajścia wypadku ubezpieczonego.

1971.09.27 wyrok SN III CRN 332/71 OSNC 1972/4/73
przegląd orzeczn.: Szpunar A. Wanatowska W. NP 1972/12/1798

Wypadnięcie jądra galaretowatego jako bezpośrednie następstwo wysiłku fizycznego stanowi nieszczęśliwy wypadek w rozumieniu § 1 ust. 2 ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków zatwierdzonych decyzją Ministra Finansów z dnia 13 XII 1955 r. i z dnia 26 IV 1960 r.

1970.10.07 wyrok SN I CR 342/70 OSP 1971/10/177
glosa: Szymański Z. OSP 1971/10/177

Wypadnięcie na skutek nagłego wysiłku fizycznego jądra galaretowatego (dysku) nie rodzi w świetle ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków, zatwierdzonych decyzją Ministra Finansów z dnia 13 grudnia 1955 r., roszczenia o wypłacenie odszkodowania ubezpieczeniowego. Roszczenie takie powstaje natomiast, gdy wyjątkowo wymienione uszkodzenia ciała zostaje spowodowane urazem zewnętrznym.

1968.10.31 uchwała SN III CZP 80/68 OSNC 1969/6/106
przegląd orzeczn.: Sobkowski J. Wengerek E. NP 1970/5/701

I. Nie zachodzi współuczestnictwo jednolite (art. 73 § 2 k.p.c.) pozwanych: zakładu pracy i Państwowego Zakładu Ubezpieczeń w procesie z powództwa pracownika o odszkodowanie za wypadek przy pracy, opierającego się w stosunku do PZU na tym, że pracodawca ubezpieczył powoda od następstw nieszczęśliwych wypadków.
II. PZU, w stosunku do którego powyższe powództwo zostało prawomocnie oddalone, nie może zaskarżyć części wyroku uwzględniającej roszczenie w stosunku do zakładu pracy, który nie wniósł rewizji, choćby PZU miał w tym interes prawny ze względu na umowę z zakładem pracy o ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej, może natomiast wnieść rewizję uboczną (art. 76 k.p.c.) po stronie pozwanego zakładu pracy i w tym charakterze zaskarżyć wyrok w terminie dwutygodniowym od doręczenie pozwanemu zakładowi pracy wyroku z uzasadnieniem.
III. Jeżeli interwencja uboczna połączona jest z rewizją w jednym piśmie, pobiera się tylko wpis od rewizji.

1963.06.18 wyrok SN I CR 602/62 OSNC 1964/7-8/149

1. Towarzystwo ubezpieczeniowe może żądać od sprawcy szkody zwrotu sum wypłaconych z tytułu dobrowolnej umowy ubezpieczenia od nieszczęśliwych wypadków tylko w takim zakresie, w jakim sprawca szkody odpowiada wobec poszkodowanego, ponieważ odpowiedzialność sprawcy szkody w stosunku do towarzystwa ubezpieczeniowego uzasadniona jest przejściem roszczenia poszkodowanego względem sprawcy szkody na towarzystwo ubezpieczeniowe do wysokości świadczeń wypłaconych poszkodowanemu z tytułu ubezpieczenia. Jeżeli zatem roszczenie poszkodowanego w stosunku do sprawcy szkody uzasadnione jest w mniejszej wysokości aniżeli suma wypłacona poszkodowanemu z tytułu umowy ubezpieczenia, to towarzystwu ubezpieczeń należy się od sprawcy szkody zwrot wypłaconych świadczeń tylko do wysokości roszczenia poszkodowanego.
2. Zasądzenie na rzecz towarzystwa ubezpieczeń od sprawcy szkody pewnej określonej kwoty, wypłaconej przez to towarzystwo poszkodowanemu z tytułu stałego kalectwa, wymaga uprzedniego samodzielnego zbadania przez sąd orzekający, czy w stosunku do poszkodowanego zachodzą przesłanki z art. 161 § 2 k.z. do zasądzenia renty i w jakiej wysokości, a następnie sprawdzenia, czy wypłacona poszkodowanemu kwota mieści się w granicach jego roszczenia o rentę lub w granicach jego roszczenia o przyznanie zadośćuczynienia albo w granicach obu tych roszczeń łącznie.

1956.03.08 orzeczenie SN IV CR 706/55 OSNCK 1957/1/15

W myśl § 3 ust. 3 ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia członków straży pożarnych od nieszczęśliwych wypadków do czynności "w akcji ratunkowej" należą również zarządzenia i dyspozycje komendanta straży pożarnej wydawane po otrzymaniu meldunku o pożarze, zmierzające do niesienia ratunku przeciwko zgłoszonemu pożarowi.
 

<< wstecz